همدلی زیرکانه؛ راز بقا در فرهنگ ایرانی / تقدیر از سگ زنده یاب روی صحنه

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، ویژه‌برنامه «شب همدلی» با محوریت همدلی و سربلندی ایران؛ در قالب سلسله‌نشست‌های «شب‌های بخارا» و با هدف تقویت هویت ملی و انسجام اجتماعی عصر امروز پنجشنبه 3 اردیبهشت 1405 در فرهنگسرای نیاوران برگزار شد.

این برنامه از ساعت 17 در سالن خلیج فارس برگزار شد و جمعی از چهره‌های فرهنگی و اجتماعی از جمله مقصود فراستخواه، سعیده قدس، پرویز پرستویی (در قالب پیام تصویری) و اکرم خدابنده در آن به سخنرانی پرداختند. همچنین اجرای قطعاتی از موسیقی اصیل ایرانی توسط کیوان ساکت و تقدیر از مجید صفری، امدادگر و مربی سگ زنده‌یاب هلال احمر، از دیگر بخش‌های این برنامه بود.

البته که کیوان ساکت به دلایلی امکان حضور در این برنامه را نداشت.

ایران چرا همیشه در مرکز توجه و طمع بوده است؟ / همدلی زیرکانه؛ راز بقا در فرهنگ ایرانی

یکی از سخنرانان این برنامه سیده قدس بود. او که نویسنده‌ای شناخته شده است و کتاب‌های پرفروشی در بازار دارد، سخنرانی صمیمانه‌ای با مخاطبان داشت که متن صحبت‌هایش را در ادامه می‌خوانید:

تاریخ پُردرد ما ایرانیان نشان می‌دهد اتفاقاتی که برای این سرزمین افتاده، تصادفی نبوده است. ایران یک سرزمین استثنایی است؛ کافی است به اطراف نگاه کنیم، به شرق که ترکیه و سوریه از آنچه در طول تاریخ بوده‌اند فاصله گرفته‌اند، اما ایران همچنان باقی مانده است.

من این فرصت را داشته‌ام که سفرهای طولانی بروم؛ از مسیر جاده ابریشم تا سین‌کیانگ، از آبشار ویکتوریا تا نیاگارا، از قصرهای تزاری تا تاج‌محل. در تمام این سفرها، ردپای ایران و فرهنگ ایرانی را می‌بینید؛ از اشعار شاعران ایرانی گرفته تا نشانه‌های فرهنگی. در عین حال، وقتی به خود ایران نگاه می‌کنید، می‌بینید چه سرزمین عجیبی داریم. در بسیاری از نقاط دنیا، هر منطقه به یک ویژگی خاص شناخته می‌شود و گردشگران برای همان ویژگی هزینه‌های زیادی می‌پردازند، اما در ایران، شما می‌توانید در یک فصل، تجربه‌های متنوعی داشته باشید.

به‌عنوان مثال، همین دو ماه پیش در دیزین، بیش از هزار نفر در حال اسکی بودند؛ کمی پایین‌تر در دریا فعالیت‌های دیگر جریان داشت و در مناطق دیگر حتی امکان غواصی وجود داشت. در حالی‌که در سایر نقاط جهان، هرکدام از این تجربه‌ها هزینه‌ای چند هزار دلاری دارد، در ایران با هزینه‌ای بسیار کمتر می‌توان همه این‌ها را تجربه کرد.

از سوی دیگر، وقتی به کویر نگاه می‌کنیم، شاید در ظاهر خشک و خالی باشد، اما همان‌جا به من گفتند زیر خاک، در عمق 20 تا 30 سانتی‌متری، سنگ‌های قیمتی پیدا می‌شود. یعنی زیر کویر ما جواهر است. از معادن طلا و آهن گرفته تا موقعیت‌های استراتژیک جغرافیایی، این سرزمین ظرفیت‌های بی‌نظیری دارد. سؤال اینجاست که چرا چنین سرزمینی همواره مورد طمع بوده است؟ چرا بارها مورد حمله قرار گرفته؟ با این حال، ایران با همه این ویژگی‌ها و با وجود تمام این فشارها، همچنان پابرجا مانده است.

علاوه بر ثروت ملی، ما با مردمی مواجه هستیم که در شرایط سخت، رفتارهای بزرگی از خود نشان می‌دهند. امروز می‌بینیم در شرایط اقتصادی دشوار، مردمی که حتی در تأمین معیشت خود مشکل دارند، چگونه در کنار هم می‌ایستند و برای وطنشان حماسه خلق می‌کنند.

در حوزه‌ای که خودم فعالیت دارم، با نمونه‌های بسیار سختی مواجه هستیم. برای مثال، یک داروی جدید برای پیوند مغز استخوان وجود دارد که بسیار مؤثر است، اما هزینه آن بسیار بالاست؛ هر ویال حدود 800 میلیون تومان و یک دوره درمانی تا 8 میلیارد تومان هزینه دارد. در چنین شرایطی، با بیمارانی مواجه می‌شویم که از مناطق محروم، با حداقل امکانات، با امید و غیرت به اینجا می‌آیند. از طرف دیگر، پزشک می‌گوید این دارو وجود دارد و می‌تواند بیمار را درمان کند. اینجاست که پیچیدگی شرایط و عظمت مشکلات اجتماعی مشخص می‌شود.

در عین حال، جامعه مدنی در ایران فعال است؛ در هر حوزه‌ای، افرادی هستند که مسئولیت را بر عهده گرفته‌اند و تلاش می‌کنند. مردم هم به یکدیگر کمک می‌کنند و این همدلی، عامل مهمی در تاب‌آوری ماست.

اگر صادقانه نگاه کنیم، ما در طول تاریخ به ویژگی‌هایی مانند دوگانگی یا بی‌اعتمادی هم معروف شده‌ایم. اما شاید همین ویژگی‌ها، نوعی سازوکار بقا بوده است. اگر این زیرکی‌ها را نداشتیم، شاید نمی‌توانستیم در برابر مهاجمان دوام بیاوریم.

در واقع، نوعی همدلی زیرکانه در فرهنگ ما شکل گرفته است؛ همان چیزی که در روابط روزمره هم می‌بینیم. ممکن است در کلام، نقد یا حتی بدگویی وجود داشته باشد، اما در لحظه‌های حساس، کنار هم قرار می‌گیریم. در خانواده‌ها، در میان دوستان و در سطح جامعه، این رفتار را می‌بینیم؛ در نهایت، کنار هم می‌مانیم و به هم نشان می‌دهیم که برای یکدیگر هستیم.

این‌ها شاید تحلیل‌های آکادمیک نباشد، بلکه برداشت‌های شخصی و تجربه‌های زیسته من است. قرار بود صحبت من شکل رسمی‌تر و آکادمیک‌تری داشته باشد، اما با توجه به صحبت‌های اساتید و فضایی که ایجاد شد، ترجیح دادم صادقانه و از دل با شما صحبت کنم. ممکن است این صحبت‌ها پراکنده یا غیرآکادمیک باشد، اما تلاشی بود برای بیان آنچه درباره همدلی و ماندگاری ایران در ذهن داشتم.

قهرمانانی که در سایه، ایران را نگه داشته‌اند

در بخشی از این رویداد، سیدمحسن خاتمی، رئیس فرهنگسرای نیاوران، با اشاره به ابعاد فرهنگی جنگ، تأکید کرد: در کنار آسیب‌هایی که به زیرساخت‌هایی چون دانشگاه، بیمارستان و میراث فرهنگی وارد می‌شود، هدف مهم‌تری نیز دنبال می‌شود و آن آسیب‌زدن به همدلی، اتحاد و انسجام ایرانیان است. وی با تأکید بر نقش فرهنگ و هنر در این شرایط افزود: رسالت هنر در چنین بزنگاه‌هایی، تقویت همبستگی ملی و بازنمایی وحدت مردم است.

او با اشاره به تنوع قهرمانان در این عرصه، از رزمندگان، امدادگران، کادر درمان، آتش‌نشانان، مهندسان و هنرمندان به عنوان قهرمانان این میدان یاد کرد و گفت: هنرمندانی که با ابزار هنر، از موسیقی تا هنرهای تجسمی، در مسیر ایجاد همدلی و حفظ کیان ایران نقش‌آفرینی می‌کنند، در شمار قهرمانان ملی قرار دارند.

رئیس فرهنگسرای نیاوران همچنین از تداوم برگزاری نشست‌هایی با محوریت هویت ملی، اتحاد و همدلی خبر داد و افزود این برنامه‌ها در قالب پویش «مراقبت از ایران» و با مشارکت اهالی فرهنگ و هنر ادامه خواهد یافت. وی در پایان با اشاره به نقش برجسته حوزه امداد و نجات در تحولات اخیر، از برنامه‌ریزی برای تقدیر از فعالان این حوزه در این رویداد خبر داد.

خاتمی در پایان صحبت‌هایش، از مجید صفری امدادگرِ هلال احمر به همراه لئو سگ زنده‌یابش دعوت کرد تا روی صحنه بیایند. این دو در این برنامه مورد تقدیر قرار گرفتند.

انتهای پیام/