استودیوی «موسی کلیم‌الله»؛ آزمون بزرگ تلویزیون برای عبور از تولید سنتی

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، استودیوی تولید مجازی سریال «حضرت موسی(ع)» حالا فقط یک زیرساخت برای ساخت یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌های تاریخی تلویزیون نیست؛ این پروژه قرار است آزمونی جدّی برای ورود صداوسیما به عصر جدید تولید تصویر باشد. استودیویی با مساحت حدود 10 هزار مترمربع که با تکیه بر دیوارهای LED، رندرینگ هم‌زمان و فناوری Virtual Production طراحی شده و قرار است امکان ساخت جهان‌های تاریخی و پیچیده را با فاصله گرفتن از الگوی پرهزینه دکورهای سنتی فراهم کند.

براساس تازه‌ترین توضیحات محمد رستگار، معاون توسعه و فناوری رسانه، این مجموعه شامل سه سوله فلزی به‌هم‌پیوسته با ابعاد 81 در 42 متر و یک ساختمان پشتیبانی چهارطبقه است که مجموع زیربنای آن به حدود 14 هزار مترمربع می‌رسد. در کنار آن، تجهیزاتی برای تصویربرداری، پردازش تصویر، رندرینگ هم‌زمان، ردیابی دوربین، نورپردازی و همگام‌سازی سیگنال‌ها در نظر گرفته شده است تا بخش قابل‌توجهی از محیط تولید به‌صورت دیجیتال و در لحظه ساخته شود.

«موسی»؛ از دکورهای سنگین تا جهان‌های دیجیتال

اهمیت این استودیو در این است که قرار نیست صرفاً جایگزینی برای یک دکور باشد. در تولید مجازی، دیوارهای LED می‌توانند محیط‌های سه‌بعدی و پس‌زمینه‌های مختلف را هم‌زمان با تصویربرداری پیش روی بازیگران قرار دهند. در نتیجه، برخلاف پرده سبز، نور و رنگ محیط مجازی نیز به شکل طبیعی روی چهره و بدن بازیگر و سایر عناصر صحنه اثر می‌گذارد.

به گفته معاون توسعه و فناوری رسانه، یکی از اهداف اصلی این تغییر رویکرد، کاهش هزینه و زمان ساخت دکورهای فیزیکی و کاهش حجم پساتولید است. کارگردان نیز می‌تواند نتیجه صحنه را در زمان تصویربرداری مشاهده کند و بخشی از اصلاحات تصویری که در شیوه‌های سنتی به مراحل بعد منتقل می‌شد، همان زمان انجام شود.

مزیّت دیگر، ماندگاری دارایی‌های دیجیتال است. دکور فیزیکی پس از پایان تولید تخریب یا مستهلک می‌شود، اما محیط‌های سه‌بعدی، مدل‌ها و دارایی‌های دیجیتال ساخته‌شده برای «موسی» می‌توانند در آرشیو باقی بمانند و در پروژه‌های آینده دوباره مورد استفاده قرار گیرند.

از همین منظر، استودیوی «موسی» قرار نیست صرفاً یک پروژه اختصاصی برای یک سریال باشد. هدف اعلام‌شده، ایجاد یک زیرساخت ملی برای استفاده سایر سریال‌ها، فیلم‌ها و تولیدات تصویری است؛ اتفاقی که در صورت تحقق می‌تواند الگوی تولید آثار بزرگ در ایران را تغییر دهد.

از «موسی» تا شهرک غزالی؛ یک تجربه در حال تکثیر

یکی از نشانه‌های مهم این تغییر رویکرد، تجربه ساخت یک استودیوی تولید مجازی کوچک‌تر در شهرک سینمایی غزالی است. رستگار می‌گوید تجربه به‌دست‌آمده در پروژه «موسی» باعث شده این طرح موازی با سرعت بیشتری پیش برود.

این موضوع از یک جهت اهمیت دارد: اگر فناوری تولید مجازی فقط در یک پروژه عظیم باقی بماند، نمی‌توان از «تحول» در صنعت تصویر سخن گفت. اما اگر دانش فنی و تجربه ساخت این مجموعه به استودیوهای کوچک‌تر منتقل شود، می‌توان انتظار داشت تولیدات متنوع‌تری به تدریج از این فناوری استفاده کنند.

حتی قرار است دارایی‌های دیجیتال تولیدشده در این مسیر در آینده برای بازتولید صحنه‌ها و پروژه‌های دیگر قابل استفاده باشند؛ یعنی هزینه‌ای که امروز برای ساخت یک جهان دیجیتال صرف می‌شود، الزاماً با پایان یک سریال از بین نرود.

همه تجهیزات هم بومی نیستند

البته این تحول به معنای بی‌نیازی کامل از تجهیزات خارجی نیست. بر اساس توضیحات معاون توسعه و فناوری رسانه، در بخش‌های عمرانی، آکوستیک، نورپردازی و بخش عمده سازه «سن گردان» از ظرفیت داخلی استفاده شده، اما در حوزه‌هایی مانند دیوارهای LED، تصویربرداری و سامانه‌های پردازش و رندرینگ هم‌زمان، به دلیل حساسیت کیفیت تصویری، از تجهیزات وارداتی استفاده شده است.

در واقع، مدل انتخاب‌شده ترکیبی از استانداردهای جهانی و بومی‌سازی است؛ به این معنا که در بخش‌هایی که کیفیت نهایی وابستگی مستقیمی به فناوری‌های پیشرفته دارد، تجهیزات مورد نیاز تأمین می‌شود و در بخش‌های قابل ساخت، دانش و توان داخلی توسعه پیدا می‌کند.

تازه‌ترین وضعیت «موسی کلیم‌الله»

در کنار این تحول فنی، خود سریال «موسی کلیم‌الله» نیز با تغییراتی در روند تولید همراه شده است. بر اساس آخرین اطلاعات منتشرشده، رامان یاربیگی بازیگر دوران کودکی حضرت موسی(ع) خواهد بود و فرزین محدث نیز تست گریم را پشت سر گذاشته و در آستانه پیوستن به پروژه قرار دارد.

پیش از این حضور مریلا زارعی، بهزاد خلج و محسن قصابیان در پروژه قطعی شده بود. همچنین برخلاف برخی گمانه‌زنی‌ها، بهزاد خلج نقش حضرت موسی(ع) را بازی نمی‌کند و در نقش «عِمران»، پدر حضرت موسی(ع)، مقابل دوربین رفته است.

از سوی دیگر، یکی از تغییرات مهم در برنامه تولید این مجموعه، احتمال کاهش تعداد قسمت‌هاست. برنامه ساخت سریال که پیش‌تر چهار ساله پیش‌بینی شده بود، حالا به گفته اطلاعات منتشرشده، ممکن است به سه سال کاهش پیدا کند و تعداد قسمت‌ها نیز از 36 قسمت به 28 قسمت برسد؛ هرچند ساخت مجموعه همچنان در قالب پنج فصل دنبال خواهد شد.

ابراهیم حاتمی‌کیا نیز پیش‌تر اعلام کرده بود فصل‌های این سریال پس از آماده شدن می‌توانند به شکل مستقل روی آنتن بروند تا بازخورد مخاطبان در روند تولید فصل‌های بعدی مورد توجه قرار گیرد.

تصاویر تازه منتشرشده از پشت صحنه و بازیگران پروژه، از جمله مریلا زارعی و فرهاد آییش، نیز نشان می‌دهد تولید این پروژه تاریخی وارد مراحل جدی‌تری شده است.

سؤال اصلی: آیا فناوری واقعاً تولید را سریع‌تر می‌کند؟

اما شاید مهم‌تر از تمام جزئیات فنی این استودیو، یک سؤال اساسی درباره آینده تولید آثار فاخر تلویزیون مطرح شود: اگر صداوسیما چنین زیرساختی را برای کاهش زمان و هزینه تولید ایجاد کرده است، آیا از این پس مخاطب باید مدت کمتری برای تماشای آثار بزرگ تلویزیونی منتظر بماند؟

این پرسش زمانی جدّی‌تر می‌شود که پروژه‌هایی مانند «سلمان فارسی» را در نظر بگیریم؛ مجموعه‌هایی که به دلیل گستردگی تولید، طراحی صحنه، ساخت دکور، تعدد لوکیشن‌ها و مراحل مختلف تولید، سال‌ها درگیر فرایند ساخت هستند.

مهدی نقویان، رئیس سیمافیلم در جریان گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم به این پرسش که چرا تولید پروژه‌های بزرگ تلویزیونی این‌قدر زمان می‌برد، این گونه پاسخ داد: بخش مهمی از ماجرا به ادامه استفاده از مدل کلاسیک فیلمبرداری و تولید در ایران بازمی‌گردد و هنوز از فناوری‌های جدید به شکل گسترده استفاده نمی‌شود.

به گفته او، در پروژه‌های بزرگ باید کل چرخه تولید را در نظر گرفت و صرفاً مدت فیلمبرداری را معیار مقایسه با تولیدات خارجی قرار نداد. حتی در هالیوود نیز پروژه‌های تاریخی و بزرگ ممکن است از زمان نگارش فیلمنامه تا طراحی و ساخت دکور و آغاز تولید، پنج، شش، هفت یا حتی هشت سال زمان ببرند.

با این حال، تفاوت مهم در آینده می‌تواند در مدیریت هم‌زمان مراحل تولید باشد؛ همان نقطه‌ای که فناوری تولید مجازی می‌تواند نقش خود را نشان دهد.

نمایی از سریال «سلمان فارسی»

«سلمان فارسی» و مطالبه‌ای که حالا جدّی‌تر شده است

تلویزیون حالا با ایجاد زیرساختی مانند استودیوی «موسی» یک فرصت تازه در اختیار دارد؛ فرصتی که فقط نباید به یک پروژه محدود بماند. اگر فناوری تولید مجازی قرار است یک «چرخش راهبردی» باشد، خروجی آن باید در تقویم تولید آثار فاخر نیز دیده شود.

مخاطب تلویزیون سال‌هاست با پروژه‌هایی مواجه است که فاصله میان اعلام تولید تا پخش آنها بسیار طولانی است. طبیعی است که ساخت یک سریال تاریخی عظیم نمی‌تواند مانند یک مجموعه آپارتمانی چندماهه باشد، اما انتظار از فناوری جدید این است که بخشی از این زمان کاهش پیدا کند؛ نه اینکه صرفاً کیفیت تصویر را بالا ببرد.

استودیوی «موسی» دقیقاً از همین منظر اهمیت پیدا می‌کند. اگر ساخت دکورهای پیچیده، محدودیت لوکیشن، بخشی از اصلاحات تصویری و برخی مراحل پساتولید با فناوری جدید کوتاه‌تر شود، باید نتیجه آن در سرعت رسیدن آثار فاخر به آنتن نیز دیده شود.

در واقع، چالش اصلی از اینجا به بعد دیگر صرفاً «ساخت استودیو» نیست؛ چالش، ساختن یک مدل تولید جدید است.

تلویزیون باید از فناوری، زمان بخرد

سرمایه‌گذاری سنگین روی تولید مجازی زمانی معنا پیدا می‌کند که در نهایت به سه خروجی مشخص منجر شود: کیفیت بالاتر، هزینه منطقی‌تر و زمان تولید کوتاه‌تر.

اگر استودیوی «موسی» بتواند این سه هدف را هم‌زمان محقق کند، می‌تواند نقطه شروعی برای تغییر در تولید آثار تاریخی و فاخر تلویزیون باشد. آن‌وقت تجربه این سریال می‌تواند به پروژه‌هایی مانند «سلمان فارسی» و دیگر تولیدات بزرگ منتقل شود و تلویزیون دیگر برای ساخت هر جهان تاریخی، الزاماً از صفر شروع نکند.

از سوی دیگر، ایجاد استودیوهای کوچک‌تر و ذخیره‌سازی دارایی‌های دیجیتال می‌تواند این فناوری را از یک امکان لوکس برای چند پروژه بزرگ به یک ابزار روزمره در صنعت تصویر تبدیل کند.

در نهایت، مسئله فقط این نیست که تلویزیون بتواند تصاویر بزرگ‌تر و واقعی‌تری بسازد؛ مسئله این است که بتواند با همین فناوری، زودتر به مخاطب برسد.

«موسی کلیم‌الله» از این نظر می‌تواند بیش از یک سریال تاریخی باشد؛ نخستین آزمون جدی تلویزیون برای این ادعاست که فناوری می‌تواند فاصله میان یک پروژه فاخر و زمان تماشای آن توسط مخاطب را کوتاه‌تر کند. اگر این اتفاق بیفتد، شاید در سال‌های آینده دیگر انتظار چندین‌ساله برای دیدن آثار بزرگ تلویزیونی، امری اجتناب‌ناپذیر تلقی نشود.

انتهای پیام/