سبک زندگی اربعینی| جلوه‌ی مواسات و شریک کردن دیگران در نعمت‌ها

خبرگزاری تسنیم، سعید شیری: اربعین حسینی تنها میدان خدمت‌رسانی نیست، بلکه جلوه‌ای از مواسات در پرتو انوار مقدس امام حسین علیه‌السلام است؛ فرهنگی که انسان را از مالکیت صرف خارج می‌کند و به شریک شدن در نعمت‌های الهی می‌رساند. مواسات یعنی انسان، دیگران را در داشته‌های خود سهیم بداند و تنها در هنگام فراوانی نبخشد، بلکه حتی در شرایطی که خود نیز نیازمند است، از امکانات، وقت، توان و دارایی خود برای رفع نیاز دیگران استفاده کند. این روحیه، جامعه را از فردگرایی دور می‌کند و به سمت همدلی، برادری و مسئولیت‌پذیری سوق می‌دهد.

قرآن کریم در سوره عصر، راه نجات انسان از زیان را ایمان، عمل صالح، سفارش به حق و سفارش به صبر معرفی می‌کند. شیخ صدوق در کتاب کمال الدین خود از امام صادق علیه‌السلام در تفسیر این سوره، معنای عمیقی از «عمل صالح» ارائه می‌دهد و می‌فرمایند: «وَ عَمِلُوا الصَّالِحَاتِ یَعْنِی بِمُوَاسَاهِ الْإِخْوَانِ»؛ یعنی عمل صالح، مواسات و همراهی با برادران ایمانی است. این روایت نشان می‌دهد که از نگاه اهل‌بیت علیهم‌السلام، مواسات تنها یک فضیلت اخلاقی نیست، بلکه یکی از روشن‌ترین مصادیق عمل صالح و از عوامل نجات انسان به شمار می‌آید.

اهمیت این فرهنگ زمانی بیشتر روشن می‌شود که بدانیم امام صادق علیه‌السلام، در همین روایت، این تفسیر را به عصر ظهور حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه پیوند می‌دهند و می‌فرمایند «العصر» یعنی عصر خروج قائم عجل الله تعالی فرجه: «الْعَصْرُ، عَصْرُ خُرُوجِ الْقَائِمِ»؛ این یعنی جامعه‌ی منتظر، جامعه‌ای است که اعضای آن با مواسات زندگی می‌کنند و دارایی‌های خود را وسیله‌ای برای کمک به دیگران می‌دانند. بنابراین، انتظار حقیقی تنها با دعا و آرزو محقق نمی‌شود، بلکه با ساختن جامعه‌ای شکل می‌گیرد که در آن برادری، همدلی و مواسات جریان داشته باشد.

جامعه اربعینی، یکی از روشن‌ترین نمونه‌های تحقق این فرهنگ است. در این اجتماع عظیم، بسیاری از مردم به عشق مولای‌شان امام حسین علیه‌السلام، خانه‌های خود را به محل استراحت زائران تبدیل می‌کنند، دارایی‌هایشان را بدون چشمداشت در اختیار دیگران می‌گذارند و غذا، آب، وسیله نقلیه، خدمات درمانی و امکانات رفاهی خود را سرمایه‌ای عمومی برای خدمت به زائران می‌دانند. در این فرهنگ، آنچه ارزش دارد، میزان دارایی نیست، بلکه آمادگی انسان برای شریک کردن دیگران در نعمت‌هایی است که خداوند به او عطا کرده است.

در اربعین حسینی، مواسات تنها به کمک مالی محدود نمی‌شود. گاهی کسی زمان خود را برای خدمت اختصاص می‌دهد، دیگری توان جسمی خود را صرف کمک به سالمندان و بیماران می‌کند و فردی دیگر با یک لبخند، راهنمایی یا دلگرمی، خستگی را از دل زائری برمی‌دارد. این نگاه، جامعه‌ای می‌سازد که در آن هیچ‌کس احساس تنهایی نمی‌کند و هر فرد خود را نسبت به آسایش دیگران مسئول می‌داند.

سبک زندگی اربعینی به ما می‌آموزد که نعمت‌های الهی، امانتی برای خدمت به بندگان خدا هستند. هرچه این روحیه در جامعه گسترده‌تر شود، فاصله‌های طبقاتی، احساس محرومیت و بی‌تفاوتی کمتر خواهد شد. اربعین نشان داده است که وقتی فرهنگ مواسات در میان مردم زنده باشد، دارایی‌های شخصی به سرمایه‌ای عمومی تبدیل می‌شود و جامعه، طعم واقعی اخوت اسلامی را می‌چشد؛ همان عمل صالحی که اهل‌بیت علیهم‌السلام آن را راه رهایی انسان از خسران معرفی کرده‌اند.

همه این جلوه‌های مواسات، ایثار و همدلی، تنها نتیجه یک حرکت جمعی نیست، بلکه ثمره عنایت امام حسین علیه‌السلام و تربیت مکتب حسینی است. زائر در این مسیر، فقط به مقصد نمی‌رسد؛ بلکه در مدرسه عاشورا پرورش می‌یابد و می‌آموزد که نعمت‌های الهی را برای خود نخواهد، بلکه آنها را وسیله‌ای برای خدمت به دیگران قرار دهد. اربعین، تجلی جامعه‌ای است که در سایه هدایت امام حسین علیه‌السلام، انسان‌ها را از خودخواهی به مواسات، از انحصار به بخشش و از فردگرایی به اخوت اسلامی رهنمایی می‌کند.

انتهای‌پیام/