آبان ۸۵ برای مردم استان سمنان زنده شد؛ مروری بر یک رویداد تاریخی

خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها: آبان‌ماه ۱۳۸۵، برای مردم استان سمنان تنها یک ماه شمسی در تقویم نبود. آن روزها، خیابان‌های سمنان، دامغان، شاهرود و …، ساعت‌ها پیش از ورود رهبر انقلاب اسلامی، مملو از جمعیتی شده بود که مشتاقانه انتظار می‌کشیدند تا برای لحظه‌ای، کاروان حامل رهبر خود را ببینند.

امروز، با گذشت نزدیک به دو دهه، شاید بسیاری از آن کودکان، جوانانی شده باشند که زندگی و مسئولیت‌های تازه‌ای را تجربه می‌کنند، اما خاطره آن روز، همچنان در ذهن آنان زنده است. گواه این ادعا، تصاویر و روایت‌هایی است که همزمان با آیین تشییع پیکر رهبر شهید انقلاب اسلامی، بار دیگر در فضای مجازی و رسانه‌های استان منتشر شد؛ تصاویری که نشان می‌دهد آبان ۱۳۸۵ هنوز از حافظه مردم سمنان پاک نشده است.

اما آنچه این سفر را در ذهن مردم ماندگار کرد، تنها استقبال پرشور و حضور گسترده مردم نبود؛ بلکه سخنانی بود که رهبر شهید انقلاب اسلامی در دیدار با مردم سمنان و شاهرود بیان کردند؛ سخنانی که از فرهنگ و هویت استان آغاز شد، به استقلال و عزت ملت ایران رسید و در ادامه، تصویری از آینده منطقه و جهان ترسیم کرد.

وقتی سخن از آینده بود

در میانه دهه ۸۰، شرایط منطقه و جهان با امروز تفاوت‌های بسیاری داشت. هنوز بسیاری از تحولات مهم غرب آسیا رخ نداده بود و مناسبات بین‌المللی در چارچوبی متفاوت تحلیل می‌شد، اما رهبر شهید انقلاب اسلامی در جمع مردم سمنان، افق نگاه خود را به فراتر از رخدادهای روز بردند.

ایشان با اشاره به تجربه ۲۷ ساله انقلاب اسلامی، از آغاز «حادثه‌ای بزرگ در سطح جهانی» سخن گفتند و تأکید کردند که معادلات قدرت در جهان، در حال تغییر است؛ تغییری که به باور ایشان، آینده ملت‌ها را نیز دگرگون خواهد کرد.

رهبر شهید انقلاب اسلامی، قرن نوزدهم و بیستم را دوران استعمار، استثمار و سلطه قدرت‌های بزرگ بر ملت‌ها دانستند و در مقابل، قرن بیست‌ویکم را فرصتی برای پایان یافتن این روند توصیف کردند.

این تحلیل، در آن روزها شاید برای بسیاری تنها بخشی از یک سخنرانی بود، اما امروز، با مرور تحولات دو دهه گذشته، دوباره مورد توجه قرار گرفته است. شاید به همین دلیل است که بسیاری از مردم استان سمنان، این روزها بیش از هر بخش دیگری از سخنان رهبر شهید انقلاب اسلامی، همین فرازها را بازخوانی می‌کنند.

استقلال؛ محور اصلی بیانات

رهبر شهید انقلاب اسلامی در بخش دیگری از سخنان خود، ریشه دشمنی قدرت‌های سلطه‌گر با جمهوری اسلامی ایران را در استقلال‌خواهی ملت ایران دانستند.

ایشان تأکید کردند قدرت‌هایی که سال‌ها منافع خود را در وابستگی ملت‌ها جست‌وجو کرده‌اند، طبیعی است که از کشوری مستقل که بر توان داخلی خود تکیه کرده است، خشنود نباشند.

در بخشی از این سخنان آمده است: «ما در سطح بین‌المللی دشمنانی داریم؛ در این شکی نیست… همان کسانی که مایل هستند ملت‌ها در پنجه اقتدار آنها زندگی کنند؛ نفتشان، معادنشان، نیروی انسانی‌شان و بازارشان در اختیار آنها باشد.»

رهبر شهید انقلاب اسلامی در ادامه نیز تصریح کردند: «وقتی می‌بینند ملتی خودش سرنوشت خود را به دست گرفته است، طبیعی است که تحمل آن برایشان دشوار می‌شود و دشمنی می‌کنند.»

این بخش از سخنان ایشان، در کنار تأکید بر نقش مردم در حفظ استقلال کشور، از مهم‌ترین محورهای دیدار آبان ۱۳۸۵ با مردم استان سمنان بود و هنوز نیز در بازخوانی آن سفر، جایگاه ویژه‌ای دارد.

مردم دلگرم شدند

اگر از کسانی که آبان ۱۳۸۵ را به چشم دیده‌اند بپرسید شاخص‌ترین خاطره آن سفر چیست، بسیاری پیش از آنکه از ازدحام جمعیت یا استقبال گسترده سخن بگویند، از حال و هوایی یاد می‌کنند که پس از سخنرانی رهبر شهید انقلاب اسلامی بر استان حاکم شد؛ روزهایی که به گفته شاهدان، سخنان ایشان بیش از هر چیز، آرامش، امید و اعتماد به آینده را در دل مردم زنده کرد.

حجت‌الاسلام محمدحسین نوری، از علمای استان سمنان، از جمله کسانی است که آن روز را با جزئیات به خاطر دارد.

او در گفتگو با خبرنگار مهر، زمان انجام این سفر را یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های آن می‌داند و می‌گوید: اواسط دهه هشتاد، جمهوری اسلامی ایران در یکی از حساس‌ترین مقاطع سیاسی خود قرار داشت. فشارهای بین‌المللی بر سر پرونده هسته‌ای افزایش یافته بود و رسانه‌های غربی تلاش می‌کردند فضای ناامیدی را بر جامعه حاکم کنند، اما رهبر انقلاب با آرامش و صلابت همیشگی، از آینده سخن گفتند و همین سخنان، دل‌های مردم را آرام کرد.

وی معتقد است آنچه در آن سفر بیش از هر چیز در ذهن مردم باقی ماند، اطمینان‌بخشی رهبر شهید انقلاب اسلامی بود؛ اینکه مردم احساس کردند در میانه فشارهای سیاسی و تبلیغاتی، نگاه روشنی نسبت به آینده کشور وجود دارد.

نوری با اشاره به استقبال کم‌نظیر مردم استان نیز می‌افزاید: امروز شاید تصور آن جمعیت دشوار باشد. جمعیت استان در آن سال‌ها به مراتب کمتر از امروز بود، اما خیابان‌های سمنان و شاهرود مملو از مردمی بود که ساعت‌ها برای دیدار رهبر انقلاب انتظار کشیدند. بعدها نیز اعلام شد که تنها در شاهرود، حدود ۱۰۰ هزار نفر از رهبر انقلاب استقبال کردند؛ رقمی که برای آن روزهای استان سمنان، کم‌نظیر بود.

وی ادامه می‌دهد: دو تصویر هیچ‌گاه از ذهن من پاک نمی‌شود؛ نخست، صلابت و آرامشی که در سخنان رهبر انقلاب موج می‌زد و دوم، حضور پرشور مردمی که نشان دادند پیوند عمیقی میان مردم و رهبری وجود دارد.

حسرتی که سال‌ها بعد پررنگ‌تر شد

حاج محمدحسین جلالی، از پیرغلامان اهل‌بیت(ع)، اما روایت خود از آن سفر را از سال‌هایی دورتر آغاز می‌کند؛ از روزهایی که رهبر شهید انقلاب اسلامی در دوران مبارزه با رژیم پهلوی، بارها به استان سمنان و شاهرود سفر کرده بودند.

او هنوز خاطره حضور ایشان در بهمن‌ماه سال ۱۳۵۷ و سخنرانی در مدرسه قلعه شاهرود را به روشنی به یاد دارد و می‌گوید: از همان سال‌ها، ارتباط ایشان با مردم این منطقه، ارتباطی صمیمانه و ریشه‌دار بود و سفر سال ۱۳۸۵، ادامه همان پیوند دیرینه به شمار می‌رفت.

جلالی با مکثی کوتاه، از حسرتی سخن می‌گوید که به باور او، امروز بیش از هر زمان دیگری احساس می‌شود و می‌افزاید: انسان معمولاً وقتی عزیزی را از دست می‌دهد، تازه بیشتر قدر او را می‌داند. امروز هم بسیاری از ما، وقتی دوباره سخنان رهبر شهید انقلاب اسلامی را مرور می‌کنیم، با خود می‌گوییم ای کاش در عمل، بیش از این به رهنمودهای ایشان توجه می‌کردیم.

او با اشاره به بخشی از سخنان رهبر انقلاب در سفر آبان ۱۳۸۵ می‌افزاید: ایشان چند بار از خاطرات مبارزات مردم استان، روحانیون انقلابی و نقش مساجد در پیروزی انقلاب اسلامی سخن گفتند. این تأکیدها اتفاقی نبود. رهبر انقلاب می‌خواستند یادآوری کنند که مسجد، تنها محل عبادت نیست؛ پایگاه هویت، وحدت و حرکت اجتماعی مردم است.

این پیرغلام اهل‌بیت(ع) ادامه می‌دهد: اگر امروز از آن سفر حسرتی داشته باشم، این است که در برخی حوزه‌ها آن‌گونه که شایسته بود، به این تأکیدها توجه نکردیم. هر جا از مسیر توصیه‌های رهبر انقلاب فاصله گرفتیم، هزینه آن را نیز پرداختیم و هر جا به آن عمل شد، نتیجه‌اش را در پیشرفت و همدلی جامعه دیدیم.

جلالی معتقد است سفر سال ۱۳۸۵ تنها یک حضور رسمی در استان نبود، بلکه یادآوری دوباره ریشه‌های فرهنگی، دینی و انقلابی مردمی بود که در مقاطع مختلف تاریخ، نقش‌آفرینی کرده‌اند؛ ریشه‌هایی که به باور او، همچنان می‌تواند چراغ راه آینده باشد.

از بازنشر تا تبیین؛ رسالتی که همچنان باقی است

برای محسن نصیری، از فعالان فرهنگی استان سمنان، خاطره سفر آبان ۱۳۸۵ تنها به استقبال پرشور مردم محدود نمی‌شود؛ او معتقد است مهم‌تر از تصاویر آن روز، پیام‌هایی است که در دل آن سفر نهفته بود و هنوز هم ظرفیت تبیین و بازخوانی دارد.

نصیری در گفتگو با خبرنگار مهر، با یادآوری فضای آن روزها می‌گوید: هر کس به اندازه توان خود تلاش می‌کرد خود را به مسیر حرکت کاروان برساند. هنوز هم تصویر آن خودروی سفیدرنگ که آرام در میان سیل جمعیت حرکت می‌کرد، از ذهن بسیاری از مردم پاک نشده است. مردم با تمام وجود می‌خواستند حتی برای چند ثانیه رهبر خود را از نزدیک ببینند و همین صحنه‌ها، یکی از ماندگارترین تصاویر تاریخ معاصر استان سمنان را رقم زد.

وی اما معتقد است ارزش آن سفر، تنها در شور استقبال مردم خلاصه نمی‌شود و می‌افزاید: سال‌هاست که تصاویر و فرازهایی از سخنان رهبر شهید انقلاب اسلامی بارها بازنشر شده است، اما شاید آنچه کمتر به آن پرداخته‌ایم، تبیین این سخنان باشد. بازنشر، حافظه را زنده نگه می‌دارد، اما تبیین، به آن معنا و ماندگاری می‌بخشد.

این فعال فرهنگی ادامه می‌دهد: رهبر انقلاب در سفر به استان سمنان، بارها از ظرفیت‌های فرهنگی، تاریخی و معنوی این دیار سخن گفتند و به هویت مردم این منطقه پرداختند. اگر این بخش از بیانات ایشان بیش از گذشته برای نسل جوان تبیین می‌شد، امروز سرمایه‌ای ارزشمند برای تقویت هویت فرهنگی استان در اختیار داشتیم.

آبان ۸۵ دوباره ورق خورد

همزمان با آیین تشییع پیکر رهبر شهید انقلاب اسلامی، فضای رسانه‌ای استان سمنان نیز رنگ و بویی دیگر گرفت. تصاویر استقبال باشکوه مردم در سال ۱۳۸۵، فیلم‌هایی از سخنرانی‌های ایشان در سمنان و شاهرود و روایت‌های مردمی از آن سفر، بار دیگر در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌های محلی و ملی منتشر شد.

بسیاری از کاربران، عکس‌هایی را که سال‌ها در آلبوم‌های شخصی خود نگهداری کرده بودند، منتشر کردند؛ عکس‌هایی از خیابان‌هایی که در آن روز، سرشار از شور و اشتیاق بود، از چهره‌هایی که امروز شاید سپیدموی شده‌اند و از کودکانی که اکنون خود به نسل میانسال جامعه پیوسته‌اند.

در کنار مردم، شماری از مسئولان و شخصیت‌های استان نیز با انتشار پیام‌ها و تصاویر آن سفر، یاد و خاطره آخرین حضور رسمی رهبر شهید انقلاب اسلامی در سمنان را گرامی داشتند.

قرارگاه رسانه‌ای شهید نایینی استان سمنان نیز با دعوت از خبرنگاران، عکاسان، تصویربرداران و فعالان فضای مجازی، خواستار بازنشر تصاویر و خاطرات سفر آبان ۱۳۸۵ شد؛ اقدامی که سبب شد بخشی از آرشیو تصویری آن سفر، بار دیگر در معرض دید افکار عمومی قرار گیرد و نسل جوان نیز با گوشه‌هایی از آن روز تاریخی آشنا شود.

خاطره‌ای که به حافظه جمعی یک استان تبدیل شد

سفر رهبر شهید انقلاب اسلامی به استان سمنان، امروز دیگر تنها یک رویداد در تقویم سیاسی کشور نیست؛ بخشی از حافظه جمعی مردمی است که آن روز را با تمام جزئیاتش به خاطر سپرده‌اند.

برای برخی، یادآور شور استقبال است؛ برای برخی دیگر، سخنانی که امید و آرامش را در دل‌ها زنده کرد و برای عده‌ای نیز، یادآور تأکید بر هویت تاریخی و فرهنگی سرزمینی است که همواره به عالمان، عارفان و مجاهدان خود بالیده است.

شاید گذر زمان بسیاری از جزئیات را کمرنگ کرده باشد، اما یک تصویر همچنان در ذهن مردم استان سمنان زنده مانده است؛ تصویر رهبری که در میان دریای جمعیت، با آرامش برای مردم دست تکان می‌داد و مردمی که با شوق، عشق و احترام، حضور او را پاس می‌داشتند.

امروز، در روزهای وداع با رهبر شهید انقلاب اسلامی، آبان ۱۳۸۵ بار دیگر در حافظه سمنان جان گرفته است؛ نه فقط به عنوان خاطره یک سفر، بلکه به عنوان بخشی از هویت معاصر این استان. گویی آن روز هنوز پایان نیافته است؛ هنوز صدای صلوات مردم در خیابان‌ها شنیده می‌شود، هنوز نگاه‌های مشتاق در قاب عکس‌های قدیمی موج می‌زند و هنوز سخنانی که از فرهنگ، عزت، استقلال و آینده گفته شد، در ذهن بسیاری از مردم این دیار طنین‌انداز است.

شاید همین ماندگاری، بهترین توصیف برای آن سفر باشد؛ سفری که در هفدهم آبان ۱۳۸۵ به پایان رسید، اما روایتش همچنان در کوچه‌ها، خیابان‌ها و حافظه مردم استان سمنان ادامه دارد؛ روایتی که با گذشت نزدیک به دو دهه، نه رنگ باخته و نه از ارزش آن کاسته شده، بلکه امروز، در پرتو وداع با رهبر شهید انقلاب اسلامی، معنایی عمیق‌تر و احساسی ماندگارتر یافته است.