غزل رهبر شهید برای امام رضا را اینجا بخوانیدچرا برخی نخبگان در جنگ شناختی غایب هستند؟
غلبه دیوانسالاری کمّیگرا بر زیستجهان آکادمیک، نخبگان دانشگاهی را در برج عاج سکوت محبوس ساخته است.
به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، دکتر حسن صادقی مدرس دانشگاه و پژوهشگر حوزه علوم انسانی در گفتگوی اختصاصی با تسنیم با اشاره به این که در سپهر تحولات پرشتاب و پیچیده عصر حاضر، مفهوم ژرف نبرد و دلالتهای برآمده از آن دچار دگردیسی بنیادین و هستیشناسانهای شده است، خاطرنشان کرد که سرنوشت نهایی تقابلها پیش از آن که در جغرافیای خاکی و با غرش سختافزارها و تسلیحات رقم بخورد، در آوردگاه ذهنها و با قدرت کلمات، مفاهیم و روایتها تثبیت میگردد.
صادقی با تمرکز بر جنگ تحمیلی سوم و امواج پسینی آن افزود: این رویدادها به روشنی گواه این مدعای راهبردی است که میدان و رسانه نه دو ساحت مجزا و منفک بلکه دو روی یک سکه در همتنیده در نبردهای ترکیبی و شناختی امروزند و در منطق پیچیده جنگهای نوین، فرمول کلاسیک پیروزی تغییر یافته است؛ بهگونهای که دستاوردهای خطوط مقدم مادامی که در ذهنیت جمعی جامعه تبیین نشوند و به یک هژمونی ادراکی بدل نگردند پیروزیهایی ناتمام، شکننده و بهشدت آسیبپذیر خواهند بود.
این استاد دانشگاه و پژوهشگر حوزه علوم انسانی در تشریح موانع موجود به نخستین و ستبرترین سد در این مسیر اشاره کرد و گفت چنبره دیوانسالاری کمّیگرا و سیطره بلامنازع آییننامههای ارتقا بر زیستجهان دانشگاهی ما، آسیبهای جبرانناپذیری به بار آورده است. ساختار فعلی نهاد علم در یک فرآیند تقلیلگرایانه، استاد و پژوهشگر را به تولیدکنندگان مقالاتی برای مجلات نمایهدار بینالمللی تنزل داده است؛ مقالاتی که غالباً در بایگانیهای تاریک کتابخانهها خاک میخورند و کمترین نسبتی با مسائل انضمامی و نیازهای هویتی جامعه ندارند و در این چارچوب معیوب و بازارگونه کنشگری در عرصه عمومی، تبیین هنرمندانه مسائل روز و حضور در میدان پرالتهاب رسانه برای روایت فتوحات نهتنها فضیلتی به شمار نمیآید بلکه به عنوان اتلاف وقت و خروج از ریل ارزشهای آکادمیک تلقی میگردد و استاد امروز در دوراهی پرالتهاب ارتقای شغلی و تعهد اجتماعی گرفتار آمده است و ساختار بوروکراتیک با بیرحمی تمام او را به سمت سکوت بیتفاوتی و انزوا در برج عاج هدایت میکند.
صادقی در ادامه به دومین چالش که ریشه در لایههای عمیقتر معرفتی دارد، پرداخت و خاطرنشان کرد که رسوب انگارههای پوزیتیویستی و توهم علم عاری از ارزش در اتمسفر فرهنگی دانشگاهها مانعی جدی است. سالهاست که تحت تأثیر خوانشهای سطحی و وارداتی از علمشناسی این گزاره در ذهن بخشی از بدنه آکادمیک نهادینه شده است که ورود به مقولات هویتی، ملی و دفاعی ناقض اصل ادعایی بیطرفی علمی است. همچنین پیشرفتهترین کانونهای آکادمیک جهان، برجستهترین استراتژیستها و اساتید دانشگاه تئوریسینهای اصلی روایتسازی برای منافع ملی دولتهایشان هستند و با افتخار از دستاوردهای هویتی خویش دفاع میکنند که این سانسور فرهنگی پنهان در ساختار علمی ما استاد متعهد به روایت فتح را در معرض برچسبزنی، اتهام ایدئولوژیزدگی و فشار هنجاری همتایان قرار میدهد و در نتیجه مانع از شکلگیری یک ادبیات فاخر، مستدل و علمی در دفاع از فتوحات میدان میشود.
عضو هیات علمی دانشگاه فرهنگیان و پژوهشگر علوم انسانی، شکاف معرفتی و روششناختی میان زمانمندی رسانه و زمانمندی آکادمی را چالش ساختاری دیگری دانست و تصریح کرد که ذات اندیشه دانشگاهی با درنگ، تأنّی، احتیاط، روشمندی و پیچیدهسازی مفاهیم عجین است درحالیکه میدان رسانه در عصر پساحقیقت بر مدار سرعت، واکنشهای لحظهای، ایجاز و صراحت میچرخد و اساتید دانشگاه به دلیل فقدان مهارتهای ژورنالیسم اندیشهای و ترس از تقلیل یافتن مفاهیم عمیق فلسفی و راهبردی به شعارهای روزمره، از ورود به این عرصه واهمه دارند و ناگزیر ترجیح میدهند میدان را به تحلیلگران غیرمتخصص واگذار کنند.
وی در ارائه راهبرد خروج از این وضعیت انفعالی تأکید کرد که نیازمند یک معماری نوین و شجاعانه در سیاستگذاری علمی و فرهنگی کشور هستیم و گام اول بازنگری بنیادین در آییننامههای ارتقا میباشد و همچنین نظام حکمرانی علم باید بپذیرد که حضور مؤثر در خط مقدم جهاد تبیین یک شعار تشریفاتی نیست بلکه باید سرفصلهای ضریبدار و امتیازآور جدی برای حضور اساتید در رسانهها و نگارش یادداشتهای راهبردی تعریف شود تا بستر برای زایش روشنفکر ارگانیک جبهه حق فراهم گرد. بنابراین برای پر کردن شکاف میان سرعت رسانه و عمق آکادمی اندیشکده های رسانه ای باید در دل دانشگاهها شکل بگیرند تا تحلیلهای عمیق را به قالبهای جذاب و اثربخش رسانهای تبدیل کنند و همزمان با این نهادسازی ایجاد پلتفرمهای نوین روایتپژوهی امری حیاتی است تا دادههای خام میدان نبرد در اختیار هستههای نخبگانی قرار گیرد.
صادقی پایان خاطرنشان کرد: باید به این باور قطعی رسید که روایت فتوحات نوین فراتر از یک تیتر خبری گذرا و در واقع ثبت یک نقطه عطف بیبدیل در حافظه تمدنی ماست و اگر این ماده خام ارزشمند در کوره ذهن خلاق دانشگاهیان پرداخته نشود ماشین غولپیکر روایتساز دشمن آن را مصادره و پیروزیهای درخشان میدان را به یک شکست ادراکی تحریف خواهد کرد؛ رسالتی خطیر که تحقق آن به منزله بزرگترین فتح در نبرد شناختی امروز خواهد بود.
انتهای پیام/
دیدگاهتان را بنویسید