بارداری ناخواسته پایان راه نیست؛ اقداماتی که بعد از شنیدن خبر بارداری باید انجام دهیدآیتالله خامنهای؛ از شنیدن مردم تا ساخت ایران آینده
رهبری آیتالله خامنهای با ایجاد مشارکت اجتماعی، تولید معنا و ترسیم افق آینده، در حافظه ایرانیان ماندگار شد.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، نشست «شهادت امام خامنهای(ره) و بازتاب آن در جهان اجتماعی» به همت رسانه «فکرت» و آستان قدس رضوی برگزار شد. دکتر سهیلا صادقی، استاد دانشگاه علوم اجتماعی دانشگاه تهران در این نشست با تشریح ویژگیهای رهبری آیتالله خامنهای گفت: رهبر معظم انقلاب با ایجاد میدان ارتباطی، به مردم فرصت مشارکت و مسئولیتپذیری میدهد و اقتدار یک رهبر را نه صرفا از مسیر فرماندادن، بلکه از طریق مشارکت مردم شکل میدهد. صادقی با بیان اینکه هر گویندهای میتواند خوانش خود را از موضوع ارائه کند، اظهار داشت: وقتی درباره شهادت رهبر معظم انقلاب و بازتاب آن در جهان اجتماعی سخن میگوییم، طبیعی است که من بهعنوان یک زن، بر مباحثی تمرکز کنم که بیشترین تاثیر را بر جهان اجتماعیام داشته است؛ازجمله دیدگاههای رهبر معظم انقلاب درباره زنان.
وی افزود: این بحث گسترده است و هر گوینده میتواند خوانش خود را از آن داشته باشد. من نیز در این جلسه درباره ویژگیهای رهبری آیتالله خامنهای سخن میگویم؛ چراکه این موضوع با تجربه زیسته و جهان اجتماعی من ارتباط مستقیم دارد. استاد دانشگاه علوم اجتماعی دانشگاه تهران با اشاره به سابقه آشنایی خود با رهبر معظم انقلاب گفت: من از حدود 19سالگی با آیتالله خامنهای، بهعنوان یار و یاور امام خمینی(ره)، آشنا شدم و پس از آن نیز مسئولیتها و مناصب اجتماعی ایشان را دنبال کردم. از حدود 30سالگی نیز جامعه ایران تحت زعامت ایشان قرار گرفت و این فرصت را داشتم که عملکرد و شیوه رهبری ایشان را دنبال کنم. صادقی ادامه داد: در سال 1398 این فرصت را پیدا کردم که در دیدار استادان دانشگاه با رهبر معظم انقلاب، که معمولا هر سال برگزار میشود، بهعنوان یکی از سخنرانان حضور داشته باشم.
وی افزود: یکی از دغدغههای مهم هر سخنران در چنین جلسهای این است که آیا سخنانش شنیده میشود یا خیر. موضوع سخنرانی من نقدهایی بود که نسبت به دانشگاه داشتم و بخشی از بحثها نیز به حوزه زنان مربوط میشد؛ اما چون زمان محدودی در اختیار داشتم، تصمیم گرفتم بحث زنان را کنار بگذارم و مستقیما وارد موضوع دانشگاه شوم. صادقی گفت: در ابتدای سخنرانی به رهبر معظم انقلاب گفتم که این سخنان ممکن است برای من تبعات بسیاری داشته باشد، اما از آن تبعات استقبال میکنم. ایشان نیز با دقت و حوصله به سخنانم گوش دادند. برای سخنرانی حدود هشت دقیقه زمان تعیین شده بود، اما تقریبا کسی سخنانم را قطع نکرد و درنهایت، حدود 15 دقیقه صحبت کردم. او ادامه داد: پس از پایان سخنرانی، هنگام افطار به من گفتند که رهبر معظم انقلاب خواستهاند با من صحبت کنند. ابتدا عذرخواهی کردم و گفتم که کمی تند و سریع صحبت میکنم. ایشان با لطف و تفقد فراوان برخورد کردند و فرمودند سخنرانیام خوب و قابلتوجه بوده است.
وی افزود: سپس رهبر معظم انقلاب پرسیدند آیا مباحث مربوط به زنان را که قرار بود مطرح کنم، در اختیار ایشان قرار میدهم یا خیر. پاسخ دادم که بله و مطالب را ارائه کردم. صادقی اظهار داشت: همین تجربه، آغاز یک پرسش جامعهشناختی برای من بود؛ اینکه چرا برخی شخصیتها، حتی در اوج اقتدار و قدرت، همچنان نیازمند شنیدن هستند. اگر به زندگی رهبر معظم انقلاب نگاه کنیم، میبینیم که ایشان در دیدار با اقشار مختلف، همواره در حال شنیدن هستند. او این ویژگی را «رهبری دیالوگی» توصیف کرد و گفت: منظور از دیالوگ، صرفا گفتوگو نیست؛ بلکه رهبر معظم انقلاب میدانی ارتباطی ایجاد میکنند که در آن، به افراد فرصت مشارکت، مسئولیتپذیری و سخن گفتن داده میشود. صادقی ادامه داد: در این تجربه متوجه شدم که اقتدار یک رهبر صرفا با فرماندادن شکل نمیگیرد، بلکه با مشارکت مردم ساخته میشود. ما با رهبری مواجه هستیم که همواره فضا را برای حضور و اظهارنظر گروههای مختلف باز میکند و اجازه میدهد افراد از اقشار گوناگون درباره مسائل جامعه سخن بگویند.
استاد دانشگاه علوم اجتماعی دانشگاه تهران با اشاره به دومین ویژگی رهبری آیتالله خامنهای گفت: ما با رهبری چندساحتی مواجه هستیم؛ اما در این جلسه تنها به دو ساحت آن اشاره میکنم. نخست، رهبریای که قدرت را در سطح ساختارها به نمایش میگذارد؛ یعنی در حوزههایی مانند اقتصاد، دولت، قانون، نظم و نظام مالیاتی اظهارنظر میکند. وی افزود: این سطح، ساحت سیاسی رهبری است و در اختیار بسیاری از رهبران جهان نیز قرار دارد؛ بنابراین نمیتوان آن را ویژگی کاملا منحصربهفرد دانست. آنچه رهبر معظم انقلاب را متمایز میکند، قدرت ایشان در ساحت دوم، یعنی ساحت معناست. صادقی تصریح کرد: ما با رهبری مواجه هستیم که معنا خلق میکند و قدرت را از سطح ساختارها و نهادها به سطح معنا و تولید معنا میآورد. اگر بخواهیم عملکرد رهبر معظم انقلاب را بررسی کنیم، ممکن است به شاخصهای عینی مانند تصمیمها، نهادهای تاسیسشده و دستورالعملهای صادرشده توجه کنیم؛ اما آنچه اهمیت بیشتری دارد، معناهایی است که ایشان ایجاد کردهاند. وی گفت: این معناها هستند که انگیزه خلق میکنند و موجب حرکت اجتماعی میشوند. درباره مفهوم معنا میتوان ساعتها بحث کرد؛ اینکه معنا در چه سطوحی، در چه زمینههایی و برای چه گروههایی تولید میشود، خود موضوعی گسترده است.
صادقی، سومین ویژگی رهبری آیتالله خامنهای را «معماری هویت» دانست و اظهار داشت: برخی رهبران سیاسی صرفا امور را مدیریت میکنند، برخی انقلاب بهوجود میآورند و برخی نیز وظیفه نظارت را برعهده دارند؛ اما رهبر معظم انقلاب ازجمله رهبرانی است که هویت ایجاد میکند. او افزود: ایشان درک کردهاند که جامعه باید خود را چگونه تعریف کند، نسبت خود را با آینده چگونه شکل دهد و در برابر دشمن چه تعریفی از خود داشته باشد. رهبر معظم انقلاب به هویت، بهعنوان امری پویا نگاه میکنند؛ بنابراین هر نسل میتواند این هویت را برای خود بازخوانی کند. استاد دانشگاه علوم اجتماعی دانشگاه تهران ادامه داد: به همین دلیل، با وجود تبلیغات گسترده دشمن و تلاش برای دینزدایی، بهویژه در حوزه زنان، شاهد شکلگیری جریانهای اجتماعی متفاوتی هستیم. دشمن تلاش میکند جایگاه زنان را به بدن و ظواهر تقلیل دهد؛ اما پس از شهادت رهبر معظم انقلاب، شاهد جریان دیگری در جامعه هستیم؛ زیرا معمار هویت، کار خود را بهدرستی انجام داده و نقطه درستی را در ذهن و حافظه جامعه تثبیت کرده است.
وی درباره ماندگاری رهبری آیتالله خامنهای گفت: شاید این سخن برای برخی اغراقآمیز به نظر برسد، اما به باور من، رهبری ایشان تاریخ انقضا ندارد. آیتالله خامنهای در حافظه جمعی ما صرفا یک رهبر سیاسی نیست، بلکه رهبری معناساز است که برای جامعه تولید معنا کرده است. صادقی افزود: وقتی میگوییم رهبری ایشان تاریخ انقضا ندارد، به این دلیل است که رهبران معمولا مجموعهای از رخدادهای زندگی خود هستند؛ ممکن است جنگی در دوره رهبری آنان رخ داده باشد، با فسادی مبارزه کرده باشند یا درگیر یک بحران سیاسی شده باشند. اما درباره رهبر معظم انقلاب، با یک روایت منسجم مواجه هستیم؛ روایتی که آغاز، میانه و پایان دارد و انسجام خود را از یک دستگاه معنایی میگیرد.
وی گفت: این دستگاه معنایی، همان دستگاهی است که در تاریخ تشیع از واقعه کربلا منتقل شده و نسلبهنسل تداوم یافته است. هر ملتی باید بتواند خود را در آینه روایتهایش ببیند؛ زیرا اگر روایتها فروبریزد، بخشی از حافظه جمعی آن ملت نیز از بین میرود. این استاد دانشگاه تاکید کرد: اگر قرار است بر سلوک و نوع رهبری آیتالله خامنهای کار کنیم و آن را برای نسلهای آینده بازخوانی کنیم، باید به مسئله روایت توجه ویژه داشته باشیم. زندگی ایشان، از دوران کودکی و نوجوانی تا دوران مبارزه و مسئولیت در جمهوری اسلامی، مجموعهای بههمپیوسته است که میان اجزای آن هماهنگی وجود دارد و تناقض جدی میان این مراحل دیده نمیشود؛ زیرا در پس همه این مراحل، یک دستگاه معنایی منسجم قرار دارد.
صادقی با طرح مفهوم «حافظه آینده» اظهار داشت: ما در جامعهشناسی درباره حافظه تاریخی، حافظه جمعی و حافظه نسلی بسیار سخن گفتهایم، اما کمتر درباره حافظه آینده بحث کردهایم. رهبر معظم انقلاب رهبری است که تنها گذشته را تفسیر نمیکند، بلکه درباره آینده سخن میگوید و آینده را وارد زندگی امروز مردم میکند. او افزود: بسیاری از ما امروز برای آینده زندگی میکنیم و به آیندهای امیدواریم که هنوز آن را ندیدهایم. علت این است که رهبر معظم انقلاب آینده را به زندگی امروز ما آورده است. هنگامی که ایشان درباره آینده رژیم صهیونیستی سخن میگویند و تاکید میکنند که اسرائیل 25 سال آینده را نخواهد دید، در واقع نوعی حافظه آینده برای جامعه میسازند.
استاد دانشگاه علوم اجتماعی دانشگاه تهران ادامه داد: این حافظه آینده، بر حرکتهای اجتماعی و مقاومت امروز در ایران و جهان تاثیر بسیاری گذاشته است. رهبر معظم انقلاب همواره درباره آینده سخنان امیدبخش مطرح کرده و در دیدارها و تجمعات مختلف بر خوشبینی و امید خود نسبت به آینده تأکید کردهاند و از مردم خواستهاند با توکل بر خدا حرکت کنند. وی در ادامه گفت: یکی دیگر از مفاهیم مهم در رهبری آیتالله خامنهای، مفهوم مقاومت است. بسیاری از افراد، مقاومت را صرفا یک راهبرد یا کنش سیاسی میدانند؛ اما به باور من، رهبر معظم انقلاب درباره «زیستجهان مقاومت» سخن میگویند. صادقی افزود: در زیستجهان مقاومت، سبک زندگی، فرهنگ و نظام معناییای وجود دارد که مقاومت در تمام اجزای آن تنیده شده است. بنابراین مقاومت را نمیتوان تنها به یک تصمیم سیاسی یا واکنش مقطعی در برابر یک تهدید تقلیل داد.
این استاد دانشگاه، فراگیری و شمولیت را از دیگر ویژگیهای رهبری آیتالله خامنهای دانست و گفت: رهبر معظم انقلاب بهصورت فراگیر میاندیشند. این نگاه تنها به داخل کشور محدود نیست. ایشان در داخل، فارغ از تفاوتهای قومیتی، جنسیتی و سنی، گروههای مختلف را در دایره مخاطبان خود قرار میدهند و با نگاهی فراگیر با آنان مواجه میشوند. او افزود: ویژگی مهم رهبری ایشان این است که از دیگری، مخاطب میسازند و تلاش میکنند حتی از میان کسانی که با ما تفاوت دارند، یارگیری کنند. در موضوع حجاب نیز، هنگامی که بحث برخورد با افراد بدحجاب مطرح میشود، رهبر معظم انقلاب تاکید میکنند که همه انسانها نقصهایی دارند و نباید افراد را از دایره جامعه و نظام ارزشی خود بیرون راند. صادقی ادامه داد: این شمولیت به مرزهای ایران محدود نمیشود و خارج از مرزها را نیز دربرمیگیرد. نامه رهبر معظم انقلاب به جوانان اروپایی نمونهای از همین نگاه است؛ ایشان در این نامه، جوانان اروپایی را با کرامت مورد خطاب قرار میدهند و از آنان میخواهند در سمت درست تاریخ بایستند. وی با بیان اینکه رهبری آیتالله خامنهای توانایی جمعکردن اضداد را دارد، گفت: نمونههای این ویژگی بسیار زیاد است؛ ازجمله اینکه ایشان سیاست را با اخلاق، قدرت را با معنا، ساختار را با فرهنگ، ملت را با امت و عقلانیت را با عاطفه جمع میکنند.
این استاد دانشگاه افزود: در موضوع زن نیز، برخلاف تصویری که ادبیات غربی تلاش میکند زن را در تقابل با خانواده قرار دهد، رهبر معظم انقلاب زن و خانواده را در کنار یکدیگر و درون یکدیگر تعریف میکنند. وی ادامه داد: برداشت رهبر معظم انقلاب از زن خانهدار، به معنای محبوسبودن زن در خانه نیست؛ بلکه خانهداری به معنای خانوادهپروری و پرورش خانواده است و مفهومی بسیار گسترده دارد. در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران نیز چند پایاننامه درباره همین موضوع و مفهوم در حال انجام است و همچنان جای کار بسیاری دارد. صادقی گفت: این اضداد در منظومهای فکری و منسجم در کنار یکدیگر قرار میگیرند. این منظومه فکری، بخشی از یک پروژه تمدنی است و تنها در چارچوب تمدن است که این اضداد میتوانند در کنار یکدیگر قرار بگیرند.
وی در جمعبندی سخنان خود اظهار داشت: براساس فهمی که از این موضوع دارم، پروژه تمدنی رهبر معظم انقلاب بر سه ستون اصلی استوار است؛ نخست، هویت؛ به این معنا که باید تصویری از خود داشته باشیم. رهبر معظم انقلاب بهعنوان معمار هویت، تصویری از یک ملت اخلاقمدار، قدرتمند، مقاوم و شریف ترسیم میکنند. صادقی افزود: ستون دوم، امید است؛ به این معنا که آینده قابل ساختن است. دشمن همواره تلاش کرده است القا کند که در ایران هیچ امیدی وجود ندارد و کشور به بنبست کامل رسیده است؛ درحالیکه رهبر معظم انقلاب با این گفتمان مقابله میکنند. او ستون سوم را «افق» دانست و گفت: جامعه باید مقصدی داشته باشد که به سوی آن حرکت کند. رهبر معظم انقلاب افقساز هستند و بهدنبال برپایی جامعه و تمدنی هستند که مردم در آن بتوانند با انصاف و عدالت در کنار یکدیگر زندگی کنند.
این استاد دانشگاه ادامه داد: اگر هریک از این اضلاع فروبریزد، جامعه دچار سردرگمی میشود. جامعهای که امید و افق دارد، اما هویت ندارد، به نوستالژی پناه میبرد. جامعهای که امید دارد، اما افق ندارد، دچار پراکندگی میشود و جامعهای که افق دارد، اما هویت ندارد، در نخستین بحران گم خواهد شد. صادقی تاکید کرد: آیتالله خامنهای تنها رهبر دیروز یا امروز ما نیست، بلکه رهبر فردای ماست؛ زیرا افقسازی کرده و آیندهای را پیش روی جامعه قرار داده است. وی در پایان گفت: در این بحث، از دو نوع قدرت، یعنی قدرت ساختاری و قدرت معنایی، سخن گفتم؛ از سه نوع معماری، یعنی معماری هویت، معماری شمولیت و معماری آینده؛ و از دو نوع ماندگاری، یعنی اقتدار فراتاریخی و ماندگاری روایت. تا زمانی که این روایت را یکپارچه حفظ کنیم و به نسلهای بعد منتقل کنیم، رهبر معظم انقلاب در حافظه جمعی، حافظه نسلی و حافظه آینده این کشور باقی خواهند ماند.
انتهای پیام/
دیدگاهتان را بنویسید