چرا مهدویت خلاصه و عصاره نبرد تمام انبیاء با طاغوت است؟

 به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، نشست علمی «تحلیل تمدنی قیام حضرت اباعبدالله الحسین علیه‌السلام» با حضور دغدغه‌مندان و پژوهشگران حوزه دین و تاریخ برگزار شد. در این نشست تبیینی، اسماعیل شفیعی سروستانی، رئیس مؤسسه فرهنگی هنری موعود عصر(عج) و مهدویت‌پژوه برجسته، به کالبدشکافی پیوند وثیق میان حرکت انبیاء، واقعه عاشورا و دکترین ظهور پرداخت.

شفیعی سروستانی با اشاره به اینکه ائمه معصومین(ع) در زمان فانی و باقی حاضر و ناظر هستند، از عدم درک این حقیقت در مناسک مذهبی انتقاد کرد و گفت: ما برای ایام شهادت و ولادت بزرگان دینی جشن و عزا می‌گیریم اما شاید چندان نسبتی با حقیقت آن پیدا نمی‌کنیم. وی عصر کنونی را به شب تاریخی تعبیر کرد و افزود: خورشید حقیقت قدسی در زمانه ما در پس پرده غیبت است و ما از نورافشانی این خورشید محروم هستیم و این شب ادامه دارد تا واقعه شریف ظهور رخ دهد تا پرده‌ها کنار بروند. به گفته این مهدویت‌پژوه، در نقاط عطف مذهبی چون غدیر، نیمه شعبان، فطر و عاشورا، پرده‌ها موقتاً کنار رفته و پرتوافشانی معنوی سهل‌تر می‌شود؛ لذا ایام هم ذکرند و هم ذاکر، اما گوش و چشم و قلب باز می‌خواهد.

این پژوهشگر معاصر با تاکید بر اینکه طبق سنن الهی، تاریخ آینه عبرت و تکرارشونده است، به واکاوی پنجره‌های مختلف نگاه به واقعه کربلا پرداخت و تحلیل‌های موجود را به سه دسته تقسیم کرد:

• تحلیل تاریخی (موریانه‌وار): در این نگاه، محقق به صورت موریانه‌وار می‌گردد، نشانه می‌آورد و وقایع را از ابتدا ذکر می‌کند. حاصل این رویکرد، انباشت اطلاعات ذهنی است که تغییری در سیر و سلوک فرد ایجاد نمی‌کند و تفاوتی با دانستن تاریخ آمد و شد مغول ندارد.
• تحلیل سیاسی: این رویکرد صرفاً به عزل و نصب‌ها، مناسبات قدرت، رشوه‌ها، زدوبندها و شیطنت‌های معاویه برای موروثی کردن خلافت یا ایستادگی در نبرد جمل می‌پردازد.
• تحلیل تمدنی: در این تحلیل، آمد و شدها در مجموعه نظامات ارزشی و تقابل دائمی خیر و شر (ولایت الهی و ولایت طاغوت) سنجیده شده و بین دیروز و امروز نسبت درستی برقرار می‌شود. در این افق، نگاه طاغوتی نمرودی و فرعونی که روزی در برابر ابراهیم و موسی(ع) قدعلم کرده بود، امروز در برابر جریان توحیدی جدید صف‌آرایی کرده و گویی طواغیت تاریخ دوباره زنده شده‌اند.

رئیس مؤسسه فرهنگی هنری موعود عصر(عج) ریشه تقابل تمدنی را به آغاز خلقت و مواجهه خلافت آدم با استکبار ابلیس («أَنَا خَیْرٌ مِنْهُ») ارجاع داد و این دو خط موازی را جریان «تاریخ مقدس و نامقدس» نامید. وی با استناد به آیه شریف «وَنُرِیدُ أَنْ نَمُنَّ…» تاکید کرد که پایان تاریخ به آخرین منزل یعنی تشکیل دولت مهدوی خواهد رسید؛ دولتی که ابتدای زنجیره آن ولایت انتصابی آدم ابوالبشر است و پایان آن حضرت مهدی(عج) و سایر انبیاء حلقه‌های واسط این زنجیره نورانی هستند.

وی با اشاره به اینکه ولایت الهی از روز اول انتصابی بوده و نه انتخابی، تصریح کرد که انبیاء و اوصیاء با اذن الهی حلقه‌های متصل بین زمین و آسمان بوده‌اند. این سلسله بنا بود به تأسیس حکومت الهی ختم شود اما با ایستادگی طواغیت در برابر ائمه(ع) و به مسلخ بردن امام حسین(ع)، این مسیر متوقف شد و جامعه اسلامی پس از یک دوره کما، مجدداً به سمت نظام اشرافی جاهلی بازگشت کرد.

شفیعی سروستانی حکمت اصلی قیام عاشورا را احیای تمدن نبوی دانست و با اشاره به کلام امام حسین(ع) («ارید ان آمر بالمعروف وانهی عن المنکر واسیر بسیره جدی») گفت: تمدن نبوی بر چهار پایه «توحید، عدالت، ولایت الهی و کرامت انسانی» استوار بود که در دوره طاغوت یزید پایمال شد. بنی‌امیه علناً اعلام کردند که به عصر جاهلی برمی‌گردند و با تبدیل خلافت به سلطنت موروثی، تمدن الهی را به خطر انداختند.

وی قیام سیدالشهدا(ع) را تکرار عینی قیام انبیاء گذشته خواند و افزود: در عاشورا گویی ابراهیمی پیدا شده و تبر به دست گرفته و موسایی با عصا به جنگ طاغوت رفته است. فرازهای «السلام علیک یا وارث آدم… یا وارث نوح…» در زیارت وارث به زیبایی نشان می‌دهد که عاشورا حلقه‌ای از الهیات تاریخی شیعه و تکرار مبارزه با همه طواغیت است. اباعبدالله(ع) میراث‌بر صورت و سیرت، کمالات و مقاصد تمامی فرستادگان پیشین خداوند است.راز استراتژی «مرجعیت‌زدایی» معاویه و افق ظهور به مثابه عصاره دینداریاین مهدویت‌پژوه در بخش پایانی سخنان خود به کالبدشکافی توطئه عمیق ساختاری بنی‌امیه پرداخت و گفت: معاویه ملعون به مدت چند دهه مبلغان و واعظان را مأمور کرد تا علی(ع) را در منابر لعن کنند. این لعن، یک فحش و ناسزای ساده نبود، بلکه یک زیرکی رسانه‌ای برای «تغییر مرجعیت فقهی، فکری و دینی» جامعه بود؛ چرا که می‌دانست تا زمانی که مرجعیت در اختیار اهل‌بیت(ع) باشد، بنی‌امیه جایگاهی نخواهد داشت. خطای امت در تغییر مرجعیت، حاصل جهل و تبلیغات مسموم بود و امام حسین(ع) برای بازگرداندن این مرجعیت و حاکمیت الهی، حاضر شد تمام هستی خود را فدا کند.شفیعی سروستانی در جمع‌بندی این نشست علمی، دکترین مهدویت را غایت نهایی کربلا دانست و خاطرنشان کرد: ما به مهدویت و ظهور به‌عنوان ثمره تمام‌عیار همه قیام‌ها و مبارزات انبیاء نگاه می‌کنیم که به تعبیری خلاصه و عصاره دین و دینداری است. رویکرد شیعه به قیام اباعبدالله(ع) نیز همواره در پرتو نگاه به مهدویت تنظیم می‌شود؛ چرا که در قیام حضرت حجت(عج)، ایشان و یارانشان به عنوان خون‌خواهان اصلی امام حسین(ع) و همه حق‌طلبان تاریخ پا به میدان جهان خواهند گذاشت.

انتهای پیام/