7 ویژگی‌های منحصر به فرد امام حسین (ع)

خبرگزاری تسنیم، سعید شیری: در میان اهل بیت عصمت و طهارت علیهم‌السلام، جایگاه امام حسین بن علی علیه‌السلام از چنان منزلت والایی برخوردار است که روایات متعددی، ویژگی‌هایی را برای ایشان برشمرده‌اند که در هیچ‌ یک از معصومین دیگر یافت نمی‌شود. از شباهت ایشان به یحیی بن زکریا علیه‌السلام در عدم وجود همنام پیشین، تا عنایت خاص پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله به ساحت مولا و از استثناء بودن خروج ایشان در سیره ائمه علیهم‌السلام تا جایگاه ویژه تربت و زیارت ایشان که شفای هر دردی معرفی شده است. در ادامه، با استناد به منابع معتبر روایی، به بررسی این ویژگی‌های منحصربه‌فرد پرداخته می‌شود.

1. ولادت و شباهت به یحیی بن زکریا علیه‌السلام
امام صادق علیه‌السلام در روایتی می‌فرمایند: «خداوند برای حسین بن علی علیه‌السلام همنامی پیش از او قرار نداد، همان‌گونه که برای یحیی بن زکریا علیه‌السلام نیز همنامی پیش از وی نبود» و نیز فرمودند: «آسمان جز بر این دو، چهل روز نبست؛ یعنی سرخ‌فام طلوع و غروب می‌کرد»؛ لَمْ یَجْعَلِ اللَّهُ لَهُ‏ مِنْ‏ قَبْلُ‏ سَمِیًّا الْحُسَیْنُ بْنُ عَلِیٍّ لَمْ یَکُنْ لَهُ‏ مِنْ‏ قَبْلُ‏ سَمِیًّا وَ یَحْیَى بْنُ زَکَرِیَّا ع لَمْ یَکُنْ لَهُ‏ مِنْ‏ قَبْلُ‏ سَمِیًّا وَ لَمْ تَبْکِ السَّمَاءُ إِلَّا عَلَیْهَا أَرْبَعِینَ صَبَاحاً قَالَ قُلْتُ مَا بُکَاؤُهَا قَالَ کَانَتْ تَطْلُعُ حَمْرَاءَ وَ تَغْرُبُ حَمْرَاءَ. (کامل الزیارات، ص91) یحی بن زکریا 6 ماهه متولد شدند و ایشان نیز 6 ماهه به دنیا آمد. (کمال الدین و تمام النعمه، (صدوق) ج‏2، ص: 461)

2. نگرانی مادر در حمل و ولادت فرزند
یکی از اسثناهای تاریخ زندگانی ائمه اطهار و بلکه تمام خوبان بشریت، اکراه و نگرانی مادر از ولادت طفل معصومی همچون امام حسین علیه‌السلام است؛‌ به این دلیل که مادر از آینده‌ی شهادت فرزندش خبر دارد. امام صادق علیه‌السلام فرمودند: «هنگامی که فاطمه علیهاالسلام به حسین باردار شد، جبرئیل نزد پیامبر صلی الله علیه و آله آمد و گفت: فاطمه پسری خواهد زاد که امت تو پس از تو او را می‌کشند. پس وقتی فاطمه به حسین باردار شد، حمل او را ناخوش داشت و هنگام وضع حمل نیز، وضعش را ناخوش داشت.» سپس امام صادق علیه‌السلام فرمودند: «در دنیا مادری دیده نشده که پسری را ناخوش دارد، ولی او به خاطر آنکه می‌دانست کشته خواهد شد، ناخوش داشت.» و درباره ایشان این آیه نازل شد: «وَ وَصَّیْنَا الْإِنْسانَ بِوالِدَیْهِ حُسْناً حَمَلَتْهُ أُمُّهُ کُرْهاً وَ وَضَعَتْهُ کُرْهاً» (سوره احقاف، آیه 15).

3. خروج برای مبارزه با یزیدیان؛ استثنایی در سیره ائمه علیهم‌السلام
خروج امام حسین علیه‌السلام برای مبارزه با یزیدیان، یکی از استثناهای سیره ائمه علیهم‌السلام در جهت حفظ تمامیت اسلام محمدی صلی الله علیه و آله بود. هرچند اسنادی مبنی بر بازگشت ایشان وجود داشت، اما از آنجا که علم ایشان بر این تعلق گرفته بود که در این مسیر کشته می‌شوند، مسیر شهادت را برگزیدند. ایشان به دشمن پیشنهاد بازگشت می‌دادند تا حجت برای همگان تمام شود که هدف امام صرفاً مبارزه و جهاد نیست، بلکه تلنگری به مردم جهت احیای آنان است، چنان‌که قرآن می‌فرماید: «یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا اسْتَجیبُوا لِلَّهِ وَ لِلرَّسُولِ إِذا دَعاکُمْ لِما یُحْییکُمْ»؛ یعنی ای اهل ایمان، اجابت کنید برای خدا و رسولش هنگامی که شما را برای احیای‌تان صدا می‌زد. پس از امام حسین علیه‌السلام، تمام ائمه سکوت و تقیه را برگزیدند و خروج امام استثنایی متکی به مشیت الهی بود.

4. حلیت خوردن تربت امام حسین علیه‌السلام
اصل اولیه در فقه اسلامی، حرمت خوردن خاک به دلیل ضرر است؛ اما این حکم، استثنایی شرعی بر خوردن تربت مطهر سیدالشهدا دارد که به دلیل برکات روایی و تأکید معصومان بر خواص شفابخش و تبرکی آن ــ همچون درمان هر دردی و امان از ترس ــ جایز شمرده شده است. سعد بن سعد اشعری گوید: از امام رضا علیه‌السلام درباره خاکی که خورده می‌شود و مردم آن را می‌خورند، سؤال کردم. امام فرمودند: «هر خاکی مانند مُردار و خون و آنچه به نام غیر خدا ذبح شده است، حرام است، به غیر از تربت قبر حسین علیه‌السلام که شفای هر دردی است.» (امالی طوسی، ص 472)

در حدیث دیگری علی بن حسن بن فضال از پدرش از برخی اصحاب از یکی از دو امام (باقر یا صادق علیهماالسلام) روایت کرده که فرمودند: «خداوند متعال آدم را از خاک آفرید، پس خاک را بر فرزندان او حرام نمود.» راوی گوید: گفتم: درباره تربت قبر حسین بن علی علیه‌السلام چه می‌فرمایید؟ امام فرمودند: «آیا بر مردم خوردن گوشتشان حرام است و خوردن گوشت ما بر آنها حلال است؟! ولی اندکی از آن به اندازه نخود (حلال است).» (تهذیب الاحکام، ج6، ص74؛ کامل الزیارات، ص285)

 امام صادق علیه‌السلام فرمود: «نزد سر حسین علیه‌السلام خاک سرخی است که در آن شفای هر دردی است، جز مرگ.» (کامل الزیارات، ص275) و در روایت دیگری فرمود: «تربت قبر حسین علیه‌السلام تا ده میل (حرمت و برکت) دارد.» (تهذیب، ج6، ص72) درباره‌ی محدوده‌ی برداشتن تربت فرمود : «تربت قبر حسین علیه‌السلام از نزد قبر تا هفتاد ذراع (حدود 35 متر) برداشته می‌شود.» (تهذیب، ج6، ص74) و نیز فرمودند: «خداوند به عوض کشته شدن حسین علیه‌السلام، امامت را در نسل او، شفا را در تربتش و اجابت دعا را نزد قبرش قرار داد و ایام زیارت او، رفت و برگشت، از عمر انسان کم نمی‌شود.»

5. امامت و قائم از نسل امام حسین علیه‌السلام
امامت، رشته‌ی ناگسستنی ولایت است که از ذریه‌ی طیبه‌ی حسین بن علی تا قائمِ موعود تداوم یافت. همان نور واحدی که در صلب پیامبر صلی الله علیه و آله درخشید، در نسل زهرای اطهر تداوم یافت و در دوازدهمین اختر تابناک، به کمال نهایی خود خواهد رسید. ائمه و نیز مهدیِ منتظر، از تبار آن شهیدِ کربلایند که خونش، مشروعیتِ جاودانِ خاندانِ رسالت را رقم زد. این وعده‌ی الهی، سرمایه‌ی امیدِ شیعیان در غیبتِ طولانی است. امام سجاد علیه‌السلام فرمودند: «این آیه «وَ جَعَلَها کَلِمَهً باقِیَهً فِی عَقِبِهِ» درباره ما نازل شده است و امامت تا روز قیامت در نسل حسین بن علی بن ابی‌طالب علیه‌السلام خواهد بود و برای قائم ما دو غیبت است.» (الإمامه و التبصره من الحیره، ص 2) همچنین از ابوهریره روایت شده که از پیامبر صلی الله علیه و آله درباره این آیه سؤال کرد، حضرت فرمودند: «خداوند امامت را در نسل حسین علیه‌السلام قرار داد؛ از صلب او 9 امام خارج می‌شوند که از جمله آنان، مهدی این امت است.» سپس فرمودند: «اگر کسی میان رکن و مقام به عبادت بایستد، سپس خدا را در حالی ملاقات کند که با اهل بیت من دشمنی داشته باشد، وارد آتش می‌شود.» (کفایه الأثر فی النص على الأئمه الإثنی عشر، ص: 87)

6. قائم و ملائک خونخواه امام حسین
طبق روایات، در ملکوت اعلی، لشکری از ملائک منتقم، با شمشیرهای آخته در انتظار فرمانِ خونخواهیِ مظلومِ کربلا به سر می‌برند. همان ملائکی که در روز عاشورا، با دیدن صحنه‌ی ذبحِ فرزندِ نبی، آسمان را به لرزه درآوردند و ناله‌ی “یَا لَثَارَاتِ الْحُسَیْن” سر دادند. این سپاهِ غیبی، در رکابِ قائمِ آلِ محمد  ــ که از نسلِ همان شهید است ــ فرود خواهند آمد تا انتقامِ آن خونِ ریخته‌شده را از ظالمانِ تاریخ بگیرند. به این ترتیب، وعده‌ی الهی در ظهورِ آن موعود، با یاریِ ملائک به کمال خواهد رسید. امام رضا علیه‌السلام خطاب به فرزند شبیب فرمودند: «به راستی چهار هزار مَلک برای یاری حسین علیه‌السلام به زمین فرود آمدند، اما او را کشته یافتند، پس آنها تا قیام قائم آل محمد صلی الله علیه و آله، در کنار قبر او ژولیده‌موی و غبارآلود می‌مانند و از یاران او خواهند بود و شعارشان «یا لَثاراتِ الحسین» است.» (الأمالی( للصدوق)، النص، ص130) این مضمون در دعای شریف ندبه نیز آمده است: «أینَ الطّالبُ بِدمِ المَقتُول بِکربلاء.»

7. تأکید ویژه بر عزاداری امام حسین علیه‌السلام
تأکیداتی که بر عزاداری امام حسین علیه‌السلام در احادیث و سیره‌ی معصومین علیهم‌السلام ملاحظه می‌کنیم، به این نتیجه می‌رسیم که حتی عزاداری برای آن امام بزرگوار، استثنایی در بین سایر ائمه اطهار است. امام باقر علیه‌السلام فرمودند: «هیچ کس نیست که ما را یاد کند یا نزد او از ما یاد شود و از چشمانش هر چند به اندازه بال پشه‌ای اشک آید، مگر آنکه خداوند برایش در بهشت خانه‌ای بنا کند و آن اشک را حجاب میان او و آتش دوزخ قرار دهد.» (الغدیر، ج2، ص202) و امام صادق علیه‌السلام به جعفر بن عفان فرمودند: «هیچ کس نیست که درباره حسین علیه‌السلام شعری بسراید و بگرید و با آن بگریاند، مگر آنکه خداوند بهشت را بر او واجب و او را می‌آمرزد.» (رجال شیخ طوسی، ص289) خود اهل بیت علیهم‌السلام تقید بسیاری نسبت به برپایی مراسم عزای بر امام حسین و نیز شعرسرایی و سوگواری بر مصائب آن امام بزرگوار داشتند.

بر اساس مجموع روایات یادشده، امام حسین علیه‌السلام از ویژگی‌های منحصربه‌فردی برخوردارند که در هیچ معصوم دیگری جمع نشده است: همنامی با یحیی بن زکریا علیه‌السلام در عدم وجود سابق، استثنا بودن خروج ایشان در برابر یزیدیان، کراهت مادر در حمل و ولادت به دلیل علم به شهادت، حلیت تربت به‌عنوان شفای هر درد، عدم احتساب ایام زیارت از عمر، قرار گرفتن امامت در نسل ایشان تا روز قیامت، حضور فرشتگان در کنار قبر تا ظهور قائم، و تأکید بی‌نظیر بر عزاداری که بهشت را بر عزاداران واجب می‌کند. تمامی اینها، جایگاه رفیع سیدالشهداء علیه‌السلام را در نظام اعتقادی شیعه تبیین می‌کند.

انتهای‌پیام/