ناگفته‌های یک شهید که از موقعیت خانوادگی‌اش استفاده نکرد

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، مستند «طلبه رشید»، روایتی متفاوت از زندگی شهید عباس رشید است و تلاش کرده است تا ابعاد کمتر شناخته‌شده از این شهید جنگ 12 روزه را به نمایش بگذارد. امین‌عباس رشید، پسر سرلشکر شهید رشید و یکی از شهدای جنگ تحمیلی 12 روزه است که در همان ساعات اولیه جنگ و بعد از بمباران شدن خانه‌‌اش به شهادت رسید. این فیلم مستند به کارگردانی مشترک دو طلبه فیلمساز، محمد مهدی عابدی و محمد مهدی نظری، ساخته شده و سال گذشته در بخش مسابقه شانزدهمین جشنواره فیلم عمار حضور داشت. 

عابدی یکی از کارگردانان این اثر درباره تجربه ساخت فیلم مستند از این شهید طلبه گفت: نخستین جرقه ساخت مستند زمانی زده شد که با خانواده شهید دیدار داشتم. در آن مقطع آشنایی چندانی با زندگی و شخصیت شهید عباس رشید نداشتم، اما پس از شنیدن روایت‌هایی از منش و سبک زندگی او، این ایده به ذهنم رسید که زندگی چنین فردی ظرفیت تبدیل شدن به یک اثر مستند را دارد. این فیلم تلاش می‌کند گوشه‌ای از زندگی شهید شیخ عباس رشید را به تصویر بکشد؛ جالب است بدانید که بسیاری از اطرافیان او حتی از نسبت خانوادگی‌اش با شهید سردار رشید بی‌اطلاع بودند.

وی ادامه داد: هم‌زمان با این تصمیم، مراسم تشییع شهید هم برگزار می‌شد و همین اتفاق فرصتی را برای ما فراهم کرد تا از همان روزهای نخست، روایت خود را از دل فضای واقعی زندگی و شهادت او آغاز کنیم. ما در مراسمات تشییع شهید در تهران و دزفول شرکت کردیم و ضمن گفت‌وگو با دوستان، هم‌درسان و همراهان شهید، تحقیقات اولیه خود را کامل کردیم. بنابراین تحقیق و پژوهش اولیه مستند طلبه شهید از دل همین مراسمات تشییع سر و سامان گرفت. 

این فیلمساز مستند تاکید کرد: بسیاری از دوستان شهید در ابتدا تمایلی به مصاحبه نداشتند و معتقد بودند حرف مهمی برای گفتن ندارند، اما هرچه گفت‌وگوها پیش رفت، مشخص شد هرکدام از آنها بخشی از پازل شخصیتی شهید را در اختیار دارند. با کنار هم قرار دادن مجموعه‌ای از روایت‌های این چنینی توانستیم تصویر جامعی از روحیات و منش شهید را ترسیم کنیم. علاوه بر این، خانواده شهید هم از ساخت این فیلم مستند استقبال کردند و در تمام مراحل تحقیق و تولید کنار ما بودند. صحبت‌های آنان هم کمک کرد تا بتوانیم خاطرات و زوایای کمتر شنیده‌شده‌ای از زندگی شهید را در اختیار داشته باشیم. 

ترجیح می‌داد با رفتار، اخلاق و عملکرد خود شناخته شود، نه با نام و جایگاه خانواده‌اش.

عابدی با اشاره به ویژگی‌های شخصیتی توصیف شده آن شهید گفت: آنچه از گفت‌وگو با نزدیکان شهید به دست آمد، نشان می‌داد او به‌شدت مراقب بود از موقعیت خانوادگی خود استفاده نکند. برای مثال، بسیاری از دوستانش سال‌ها با او معاشرت داشتند، اما نمی‌دانستند فرزند یکی از فرماندهان شناخته‌شده دفاع مقدس و جبهه مقاومت است. حتی شنیدیم که اگر متوجه می‌شد کسی نسبت خانوادگی او را مطرح کرده، از این موضوع رضایت نداشت. معتقدم او ترجیح می‌داد با رفتار، اخلاق و عملکرد خود شناخته شود، نه با نام و جایگاه خانواده‌اش.

وی اضافه کرد: وقتی خاطرات خانواده و نزدیکان او را شنیدیم متوجه شدیم که روحیه دینی و انقلابی در وجود او از سنین پایین شکل گرفته بود. او از همان دوران کودکی در برنامه‌های مذهبی و قرآنی حضور فعالی داشت و نسبت به مسائل اعتقادی حساسیت ویژه‌ای نشان می‌داد. یکی از مصاحبه‌شوندگان، خاطره‌ای از دوران کودکی شهید را نقل کرد و می‌گفت: زمانی که تنها چند سال سن داشت، در جلسه‌ای که درباره امام خمینی(ره) برگزار شده بود، با تعجب از حاضران پرسیده بود چرا هنوز نیاز است کسی شخصیت امام را معرفی کند. همین نگاه نشان می‌داد که از همان سال‌ها ارتباط عمیقی با آرمان‌های انقلاب اسلامی پیدا کرده بود.

برجسته‌ترین ویژگی‌ شهید عباس رشید و آرزویی که محقق شد

وی ادامه داد: به نظرم یکی از برجسته‌ترین ویژگی‌های شهید عباس رشید علاقه و ارتباط معنوی او با فرهنگ شهادت بود. خانواده و دوستانش بارها از آرزوی دیرینه او برای شهادت در جوانی سخن گفته‌اند؛ به طوری که در یکی از سفرهای حج، شهید این خواسته را در کنار حرم پیامبر اکرم(ص) از خداوند طلب کرده بود. سال‌ها بعد، سرنوشت به گونه‌ای رقم خورد که این آرزوی قلبی محقق شد و او در جوانی به شهادت رسید. باید اشاره کنم تقریباً همه کسانی که با شهید معاشرت داشتند، بر تواضع، اخلاص، معنویت و مسئولیت‌پذیری کم‌نظیر ایشان تأکید می‌کردند. نکته جالب آن بود که بسیاری از دوستان، هم‌درسان و حتی برخی اساتید ایشان نمی‌دانستند که شهید شیخ عباس رشید فرزند شهید سردار رشید است.

میان «طلبه رشید» و «آقازاده» مردد بودیم

کارگردان مستند طلبه رشید درباره انتخاب نام این فیلم گفت: در روند تولید، میان دو نام «طلبه رشید» و «آقازاده» مردد بودیم. دلیل این تردید هم شخصیت خاص شهید بود؛ شخصیتی که معنای متفاوتی از آقازادگی را به نمایش می‌گذاشت. هرچه جلوتر می‌رفتیم، بیشتر به این نتیجه می‌رسیدیم که وی مصداق واقعی مفهوم آقازادگی است؛ نه به معنای بهره‌مندی از امتیازات خانوادگی، بلکه به معنای برخورداری از فضائل اخلاقی، معنوی و اجتماعی. با این حال، در نهایت عنوان “طلبه رشید” را انتخاب کردیم. 

این فیلمساز مستند درباره حضور فیلمش در جشنواره عمار سال گذشته گفت: «طلبه رشید» در جشنواره مردمی فیلم عمار حضور داشت و مورد توجه قرار گرفت. حتی از سوی داوران هم تقدیر شد؛ با این حال معتقدم ارزش واقعی این اثر، معرفی سبک زندگی و روحیه‌ای است که شهید عباس رشید نماینده آن بود. تلاش کردیم تصویری واقعی از طلبگی، اخلاص، مسئولیت‌پذیری و آقازادگی اصیل او را نشان بدهیم؛ این مفاهیم در زندگی این شهید به شکلی عینی و ملموس تجلی پیدا کرده بود و حتما می‌تواند برای نسل جوان الگویی امیدبخش و الهام‌آفرین باشد. فکر می‌کنم که نمونه‌های موفق و اثرگذار طلبگی در عرصه‌های مختلف فرهنگی، اجتماعی و جهادی کمتر روایت شده‌اند، در حالی که می‌توان با پیدا کردن الگوهای روایت نشده از چهره‌هایی که ویژگی‌های برجسته‌ای دارند، آنها را به نسل جدید معرفی کرد و الهام‌بخش بود. 

انتهای پیام/