آرزویی که به تصویر رسید / 2 سال پیگیری برای ساخت مستندی بدون نریشن!

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، فیلم مستند «شکوه زند» به کارگردانی ابوالفضل توکلی پرتره‌ای از شادوران بهرام زند، یکی از چهره‌های ماندگار عرصه صدا و دوبله کشور است. این مستند در نهمین جشنواره تلویزیونی مستند حضور دارد و از تلویزیون پخش شد. 

توکلی درباره سوژه این فیلم مستند گفت: مستند «شکوه زند»، درباره شادوران بهرام زند، یکی از پیشکسوتان نامدار عرصه دوبله است که هم در گویندگی و هم در مدیریت دوبلاژ، یکی از چهره‌های سرآمد کشور به شمار می‌رود.

وی ادامه داد: در نوجوانی و جوانی علاقه زیادی به دوبله داشتم و در همان زمان کارها و صدای زیبای آقای زند را پیگیری می‌کردم. یکی از کارهای ماندگار ایشان، «لبه تاریکی» است. در این اثر خودشان هیچ نقشی را گویندگی نکردند، با اینکه می‌توانستند نقش‌آفرین باشند، اما چیدمان بسیار عالی در این کار صورت می‌گیرد که خروجی آن یکی از دوبله‌های بسیار خوب است.

او درباره نخستین مواجهه خود با شادوران بهرام زند گفت: خاطرم هست در سال 1394 که مستند آقای جلال مقامی را می‌ساختم، در واحد دوبلاژ، آقای زند را برای اولین بار دیدم و ازشان درخواست کردم که گفت‌وگویی درباره آقای مقامی داشته باشیم. چند مدت بعد پیشنهاد ساخت مستند از ایشان را دادم اما به دلیل کسالتی که داشتند ساخت این مستند فراهم نشد. متاسفانه مشکلاتی رخ داد که نتوانستم این فیلم را در زمان حیات ایشان بسازم اما یکی از آرزوهایم بود که این فیلم را تولید کنم. در ابتدا ارتباطی با خانواده ایشان برقرار کردم و آنها در ابتدا از روی تواضع علاقه نشان ندادند اما با پیگیری‌هایی که کردم، رضایت‌شان جلب شد و با حضور و همراهی آنها این فیلم به ثمر نشست.

این فیلمساز مستند درباره ژانر فیلمش توضیح داد: این مستند در ژانر پرتره و چهره‌نگاری است اما در دل آن تاریخ‌نگاری نیز صورت می‌گیرد. به عبارت دیگر، زمانی که برشی تاریخی از زندگی آقای بهرام زند را مرور می‌کنیم، بخشی از تاریخ دوبله کشور را هم مورد بررسی قرار می‌دهیم. گاهی اوقات تعمدا به این تاریخ‌نگاری توجه می‌کنم و دوست دارم بخش‌های مختلفی از تاریخ دوبله کشور را مرور کنم.

توکلی درباره روند تحقیق و پژوهش این فیلم توضیح داد: عمده تحقیق و پژوهش این مستند میدانی است، اما با مطالعاتی کتابخانه‌ای که پیشتر در کتاب‌ها و مجلات درباره هنر دوبله در ایران داشتم، اطلاعاتی کسب کرده بودم. گفت‌وگوهای من با هنرمندان دوبله نیز مرا به شخصیت بهرام زند نزدیک کرد. جالب است بدانید که نام مستند، از شخصیت خود ایشان گرفته شد. آقای زند، شکوهی در رفتار و فیلم‌هایش داشت که ماندگار شد. من هیچ هنرمند دوبلوری را ندیدم که از او سخن بگوید، اما از بزرگی و هنرمندی او چیزی بیان نکند. همه از کارهای بزرگ ایشان، حساسیت او در کار، انتخاب‌های به‌جا و چینش دقیق هنرمندان و اخلاق خوبش سخن می‌گفتند.

او درباره فرم روایی مستند «شکوه زند» گفت: در تمامی فیلم‌هایی که درباره هنرمندان عرصه صدا و دوبله ساختم، هیچ‌گاه از نریشن استفاده نکردم و سعی کردم از زبان دیگران، شخصیت فیلم را معرفی کنیم. اینکه چه سالی به دنیا آمده، دوران جوانی را چگونه پشت سر گذاشته، چگونه وارد دوبله شده و … از زبان دیگران بیان می‌شود. با این کار، باورپذیری بیشتر می‌شود. معتقدم اگر از نریشن استفاده کنم، خودم را وارد فیلم کرده‌ام و متنی که خوانده می‌شود، نوع نگاه مرا وارد فیلم می‌کند. این اتفاق در حالی است که اگر اتفاقات اصلی از زبان دیگران بیان شود، روایت بکرتر و باورپذیرتر خواهد بود.

وی خاطرنشان کرد: البته در این مستند از یک کارشناس بسیار خوب به نام نیروان غنی‌پور استفاده کردم که تسلط بسیار خوبی بر آثار آقای زند دارد. در ابتدا مقالات او را در مجله فیلم خوانده بودم و سپس از او درخواست کردم که در تولید این فیلم مرا کمک کند. تولید این فیلم حدود 2 سال طول کشید و پیگیری بسیار زیادی کردم تا رضایت خانواده جلب شود. دوست داشتم این فیلم با همراهی خانواده آقای زند ساخته شود. البته این به این معنا نیست که اگر آنها موافقت نمی‌کردند، این فیلم ساخته نمی‌شد اما من مصمم بودم که حضور آنها جدی‌ باشد و نگاه این افراد که نزدیک‌ترین افراد به آقای زند بودند در فیلم وجود داشته باشد.

عوامل تولید این فیلم عبارتند از:

کارگردانی و تدوین: ابوالفضل توکلی، تصویربردار: محمد ورزنده، صدابردار: مهرداد مقدسی، مدیر تولید: حمیدرضا هوشمند، صداگذار: سعید مولامهدی و با همراهی مهری تاجیک، همسر شادوران زند و جعفر زند، پسر شادوران زند.

براساس این گزارش، فیلم مستند «شکوه زند» امشب یکشنبه 3 اسفند 1404 ساعت 20 از شبکه مستند سیما پخش می‌شود و بازپخش‌های آن دوشنبه 4 اسفند 1404 ساعت 1 بامداد و 10 صبح است.

انتهای پیام/