کشف مقبره سلطنتی ۱۰۰۰ ساله پر از طلا در ال کانیو پاناما

یک کشف باستان‌شناسی قابل توجه در پاناما، اطلاعات جدیدی در مورد قدرت، زندگی آیینی و سازمان اجتماعی جوامع پیش از ورود اسپانیایی‌ها به آمریکای مرکزی ارائه می‌دهد.

مجله اینترنتی باستان شناس : وزارت فرهنگ پاناما (MiCultura) حفاری «مقبره شماره ۳»، یک تدفین با قدمت بیش از ۱۰۰۰ سال در سایت باستان‌شناسی ال کانیو در استان کوکله را تأیید کرده است.

مقبره تازه کشف شده، واقع در منطقه ناتا د لوس کابالروس، حدود ۲۰۰ کیلومتری جنوب غربی شهر پاناما، حاوی بقایای انسانی متعددی است که با زیورآلات طلایی نفیس و سرامیک‌های ظریف ساخته شده همراه شده‌اند. مقامات این یافته را یکی از مهمترین اکتشافات اخیر برای باستان‌شناسی پاناما و برای مطالعه گسترده‌تر جوامع پیش از ورود اسپانیایی‌ها در سراسر تنگه آمریکای مرکزی توصیف می‌کنند.

یک کشف بزرگ در استان کوکله

این حفاری بخشی از فصل باستان‌شناسی ۲۰۲۶ در ال کانو است، مکانی که نزدیک به دو دهه تحت بررسی سیستماتیک بوده است. این پروژه که توسط وزارت فرهنگ با همکاری بنیاد ال کانو تأمین مالی شده است، همچنان پیچیدگی و ظرافت جوامعی را که بین قرن‌های هشتم تا یازدهم میلادی در استان‌های مرکزی پاناما شکوفا شدند، آشکار می‌کند.

اگرچه مقبره شماره ۳ در ابتدا در سال ۲۰۰۹ به دلیل غلظت بالای مواد سرامیکی و قطعات فلزی شناسایی شد، اما تنها در طول فصل حفاری فعلی، ساختار کامل آن کشف شد. باستان‌شناسان یک بستر پیچیده تدفینی را کشف کردند که شامل یک تدفین اصلی به همراه چندین فرد دیگر و مجموعه‌ای غنی از نذورات بود.

به گفته جولیا مایو، باستان‌شناس ارشد پروژه، این مقبره متعلق به سال‌های ۸۰۰ تا ۱۰۰۰ میلادی است. فرد مرکزی که در موقعیتی کشیده قرار گرفته بود، با اشیاء معتبری احاطه شده بود که نشان دهنده رتبه اجتماعی بالا بود. این اشیاء شامل سینه‌بند، گوشواره و دستبند طلایی بود که برخی از آنها با شمایل‌نگاری خفاش‌ها و تمساح‌ها تزئین شده بودند – نقوشی که با سنت‌های هنری محلی مرتبط بودند.

مایو با تأکید بر ساختار سلسله مراتبی آشکاری که در تدفین منعکس شده است، توضیح داد: «فردی که طلا را در دست داشت، بالاترین جایگاه اجتماعی را در گروه داشت.»

طلا، سفال و قدرت اجتماعی

فراوانی و کیفیت هدایای تدفینی در مقبره شماره ۳ تأیید می‌کند که ال کانو بخشی از یک شبکه منطقه‌ای گسترده‌تر از تعامل و تبادل بوده است. این مکان از دیرباز با تدفین نخبگان و فعالیت‌های تشریفاتی مرتبط بوده و تقریباً به مدت ۲۰۰ سال به عنوان یک گورستان بزرگ پیش از ورود اسپانیایی‌ها فعالیت داشته است.

تا به امروز، حداقل نه مقبره مشابه در ال کانو کشف شده است. با این حال، مقبره شماره ۳، سوابق شناخته شده تدفین را گسترش می‌دهد و داده‌های جدیدی را برای درک اقتدار سیاسی، اعمال آیینی و شبکه‌های تجاری از راه دور در طول دوره اوج توسعه اجتماعی-سیاسی در منطقه ارائه می‌دهد.

شباهت‌های سبکی و فناوری بین آثار باستانی کشف‌شده در ال کانو و آثار یافت‌شده در سیتیو کونته، یکی دیگر از مکان‌های مهم باستان‌شناسی در استان کوکله، به‌ویژه قابل توجه است. این شباهت‌ها این فرضیه را تقویت می‌کند که جوامع این منطقه سنت فرهنگی مشترکی داشته‌اند و روابط سیاسی و اقتصادی نزدیکی را حفظ کرده‌اند.

اشیاء فلزی یافت شده در مقبره شماره ۳ – به ویژه زیورآلات طلایی ظریف‌کاری شده – نشان دهنده دانش پیشرفته متالورژی و دسترسی به منابع ارزشمند است. چنین اقلامی صرفاً تزئینی نبودند، بلکه به عنوان نمادهای قدرتمندی از اقتدار عمل می‌کردند و جایگاه نخبگان را در جامعه، چه در زندگی و چه در مرگ، تقویت می‌کردند.

بازاندیشی رهبری پیش از اسپانیایی تبارها در پاناما

از دیدگاه علمی، مقبره شماره ۳ شواهد مهمی برای ارزیابی مجدد مدل‌های نظری در مورد ظهور و تثبیت نظام‌های اربابی پیچیده در برزخ پاناما ارائه می‌دهد. مقیاس و غنای تدفین، ساختارهای سیاسی متمرکزی را نشان می‌دهد که قادر به بسیج نیروی کار، سازماندهی مراسم‌های مفصل و حفظ شبکه‌های تبادل گسترده بوده‌اند.

سازماندهی فضایی تدفین و نحوه‌ی قرارگیری عمدی اجساد و اشیاء، یک سیستم اعتقادی پیچیده را نیز آشکار می‌کند. کارشناسان تأکید می‌کنند که برای این جوامع، مرگ نه به عنوان یک پایان، بلکه به عنوان گذار به قلمرو دیگری که در آن رتبه اجتماعی همچنان معنادار است، تلقی می‌شد. نمایش ثروت مادی در تدفین اصلی ممکن است هم به عنوان یک ذخیره معنوی و هم به عنوان یک بیانیه اجتماعی عمل کرده باشد – که مشروعیت و اقتدار نخبگان حاکم را در برابر جامعه‌ی وسیع‌تر تقویت می‌کرد.

با گسترش نمونه‌ی تدفین‌های نخبگان شناخته‌شده، مقبره‌ی شماره‌ی ۳ به محققان این امکان را می‌دهد تا تنوع در شیوه‌های تدفین و تغییرات احتمالی در طول زمان را بررسی کنند. این شواهد جدید به اصلاح گاه‌شماری‌ها و روشن شدن چگونگی تکامل ساختارهای رهبری در طول یک مرحله‌ی بحرانی از تاریخ منطقه‌ای کمک خواهد کرد.

میراث فرهنگی و هویت ملی

این کشف، فراتر از ارزش علمی، اهمیت فرهنگی و آموزشی قابل توجهی برای پانامای مدرن دارد. وزیر فرهنگ پاناما در بازدید از محل، بر تعهد دولت به تقویت تحقیقات و ارتقای ال کانیو به عنوان مرکزی برای تحقیق و آموزش عمومی تأکید کرد.

مقامات بر تلاش‌های مداوم برای پیشبرد پروژه موزه ال کانو تأکید کردند، که هدف آن تبدیل شدن به مرکزی برای تحقیق و یادگیری هم برای پانامایی‌ها و هم برای بازدیدکنندگان بین‌المللی علاقه‌مند به ریشه‌های عمیق تاریخی این کشور است.

این وزارتخانه این کشف را «دارای اهمیت زیادی برای باستان‌شناسی پاناما و مطالعه جوامع پیش از ورود اسپانیایی‌ها به تنگه آمریکای مرکزی» توصیف کرد. این پروژه با انتشار مسئولانه یافته‌های تحقیقاتی، در پی آن است که علم را به جامعه نزدیک‌تر کرده و احترام به میراث باستان‌شناسی را تقویت کند.

برای جوامع محلی در کوکله، اکتشافاتی مانند مقبره شماره ۳ حس هویت فرهنگی و غرور نسبت به گذشته اجدادی پیچیده را تقویت می‌کند. طلاکاری‌ها و سرامیک‌های ظریف و دقیق، گواهی بر صنایع دستی پیشرفته و بیان هنری بیش از هزار سال پیش هستند.

ادامه داستان ال کانو

کاوش مقبره شماره ۳، اهمیت سرمایه‌گذاری پایدار در تحقیقات باستان‌شناسی در پاناما را مجدداً تأیید می‌کند. هر محوطه تازه کشف‌شده در ال کانیو نه تنها آثار باستانی دیدنی و جذابی را به ارمغان می‌آورد، بلکه دانش علمی محکمی را در مورد جوامعی که زمانی در این منطقه ساکن بوده‌اند، ارائه می‌دهد.

همچنان که تحقیقات ادامه دارد، مقبره شماره ۳ به عنوان فصل دیگری از داستانی در حال آشکار شدن مطرح می‌شود – داستانی که پیچیدگی، قدرت و میراث ماندگار تمدن‌های پیش از ورود اسپانیایی‌ها به پاناما را آشکار می‌کند.