سازش به مثابه رخنه در وجدان ملیداستان واقعی خلبان آمریکایی و همراهی عشایر ساخته میشود
مهدی شاهمحمدی میگوید داستان واقعی نجات خلبان با همراهی عشایر میتواند به مستند و فیلم سینمایی تبدیل شوند.
به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، سریال «سرو، سپید، سرخ» از شبکه یک سیما روی آنتن میرود؛ مجموعهای اپیزودیک که تلاش میکند برخی رخدادهای جنگ رمضان را در قالب روایتهای داستانی بازآفرینی کند. این مجموعه با مشارکت چند نهاد فرهنگی و رسانهای تولید شده و قصد دارد بخشی از اتفاقات و روایتهای کمتر شنیدهشده این روزها را به تصویر بکشد.
یکی از اپیزودهای این مجموعه را مهدی شاهمحمدی، کارگردان سینما و سازنده فیلم «جانشین» در جشنواره فیلم فجر، کارگردانی کرده است.
او در گفتوگویی درباره چرایی ساخت چنین آثاری در شرایط فعلی، تفاوت روایت خبری و داستانی و همچنین ظرفیت برخی روایتهای جنگی از داستان خلبانها تا صحنههایی شبیه فیلم «سقوط شاهین سیاه» برای تبدیل شدن به آثار سینمایی صحبت کرد.
تلاش برای روایت داستانی از دل اتفاقات واقعی
به نظر میرسد مجموعه اپیزودیک «سرو، سپید، سرخ» تلاش دارد برخی اتفاقات روز را در قالب روایت داستانی بازآفرینی کند. هدف از چنین رویکردی چیست؟
شاهمحمدی: یکی از اهداف مهم این پروژه این بود که نشان دهد اهالی سینما و تلویزیون در چنین شرایطی هم فعال هستند و تلاش میکنند روایتهایی از دل اتفاقات روز تولید کنند. در این مسیر چند مجموعه فرهنگی و رسانهای کنار هم قرار گرفتند؛ از حوزه هنری گرفته تا سیمافیلم و مجموعههای دیگر.
از طرف دیگر، مخاطب امروز در فضای پرخبری زندگی میکند و هر روز با حجم زیادی از اطلاعات روبهرو است. تبدیل بخشی از این اتفاقات به روایتهای داستانی میتواند به مخاطب کمک کند که آنها را بهتر درک کند و با آنها ارتباط بگیرد. به همین دلیل هم بسیاری از قصههای این مجموعه الهام گرفته از اتفاقاتی است که در همین روزها رخ داده است.
وقتی خبر به قصه تبدیل میشود
چرا روایت داستانی میتواند از خبر تأثیرگذارتر باشد؟
شاهمحمدی: خبر معمولاً یک بار منتشر میشود و بعد از مدتی در جریان خبرهای بعدی گم میشود. این ویژگی طبیعی خبر است. اما وقتی همان اتفاق در قالب یک داستان روایت میشود، مخاطب فرصت پیدا میکند با شخصیتها و موقعیتها ارتباط برقرار کند.
قصه این امکان را دارد که یک اتفاق را در ذهن مخاطب ماندگار کند. در واقع داستان به ما کمک میکند آنچه در خبر بهصورت کوتاه و گذرا گفته میشود، در یک روایت انسانی و قابل لمس بازسازی شود.
مخاطبی که در دل ماجرا زندگی میکند
شرایط فعلی تا چه حد بر پذیرش چنین روایتهایی توسط مخاطب تأثیر دارد؟
شاهمحمدی: خیلی زیاد. دیشب با یکی از دوستان درباره همین موضوع صحبت میکردیم. اگر بسیاری از این قصهها را در زمانی غیر از شرایط جنگ برای مردم تعریف میکردیم، احتمالاً خیلیها باور نمیکردند.
ممکن بود بگویند اینها اغراق است یا صرفاً بازسازی سینمایی است. اما وقتی مخاطب خودش در دل همین فضا زندگی میکند و بسیاری از اتفاقات را در اطرافش میبیند یا درباره آنها میشنود، طبیعی است که پذیرش این روایتها برایش متفاوت باشد.
«فریاد بیصدا»؛ اپیزودی که شاهمحمدی ساخته است
اپیزودی که شما کارگردانی کردهاید چه عنوانی دارد و در چه مرحلهای است؟
شاهمحمدی: من در حال کار روی آخرین قسمت از فاز اول این مجموعه هستم. عنوان موقت این اپیزود «فریاد بیصدا» است؛ البته ممکن است در نهایت تغییر کند. فیلمنامه آن را امیرعباس ربیعی نوشته و الان مراحل پستولید آن در حال انجام است.
چرا این روایتها میتوانند به فیلمهای بزرگ تبدیل شوند؟
به نظر میرسد برخی از این روایتها ظرفیت تبدیل شدن به آثار سینمایی بزرگتر را دارند.
شاهمحمدی: بله، قطعاً. بسیاری از این اتفاقات هنوز تازه هستند و ما در دل ماجرا قرار داریم. طبیعی است که برای روایت کاملتر آنها باید زمان بگذرد و جزئیات بیشتری روشن شود.
اما حتی همین حالا هم وقتی برخی از این روایتها را میشنویم، متوجه میشویم که ظرفیت تبدیل شدن به فیلمهای سینمایی بزرگ را دارند؛ بهخصوص داستانهایی که درباره خلبانها و عملیاتهای هوایی شکل میگیرد.
روایت خلبانها؛ صحنههایی که شبیه فیلمهای جنگی است
به داستان خلبانها اشاره کردید. چه چیزی در این روایتها برای شما جذاب است؟
شاهمحمدی: در برخی روایتها با صحنههایی روبهرو میشویم که حتی از نظر سینمایی هم بسیار دراماتیک هستند. مثلاً تصور کنید یک بالگرد یا جنگنده در فاصلهای بسیار نزدیک وارد یک منطقه میشود و در همان لحظه نیروهای محلی یا مردم با سلاحهای سبک به سمت آن شلیک میکنند.
اینها صحنههایی است که وقتی تعریف میشود، خیلیها فکر میکنند شبیه یک فیلم سینمایی است. اما واقعیت این است که چنین موقعیتهایی در دل همین اتفاقات رخ میدهد. همین واقعیتهاست که بعدها میتواند به داستانهای بسیار قدرتمند سینمایی تبدیل شود.
«سقوط شاهین سیاه»؛ نمونهای از یک روایت جنگی در سینما
شما در این زمینه به فیلم «سقوط شاهین سیاه» هم اشاره کردهاید. چرا این مثال را مطرح میکنید؟
شاهمحمدی: «سقوط شاهین سیاه» نمونه جالبی از روایت جنگ در سینماست. این فیلم حدود 25 سال پیش در هالیوود ساخته شد و درباره عملیات نظامی آمریکا در سومالی است.
نکته جالب این است که آن فیلم از دل یک عملیات ناموفق، یک روایت قهرمانانه میسازد. یعنی حتی از یک شکست هم میتواند داستانی پرهیجان و دراماتیک خلق کند. برای من این نوع روایت همیشه جذاب بوده است.
وقتی واقعیت از سینما جلو میزند
آیا فکر میکنید روایتهای امروز هم میتوانند به چنین فیلمهایی تبدیل شوند؟
شاهمحمدی: بله، حتی گاهی واقعیت از سینما جلو میزند. بعضی از صحنههایی که در روایتهای امروز میشنویم، اگر در یک فیلم ساخته شود شاید مخاطب تصور کند اغراق شده است.
اما وقتی میدانیم اینها واقعیتهایی هستند که در دل همین اتفاقات رخ دادهاند، متوجه میشویم چه ظرفیت بزرگی برای روایتهای سینمایی وجود دارد. به نظرم در سالهای آینده از دل همین روایتها فیلمها و مستندهای بسیار مهمی ساخته خواهد شد.
انتهای پیام/
دیدگاهتان را بنویسید