جنایت باورنکردنی که علیه خدمه ناو دنا انجام شد/ روایت تلخ یک مستندساز

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، مسعود دهنوی همان مستندسازی است که در بخشی از ماموریت ناو دنا، با آن همراه شد و گوشه هایی از زحمات خدمه این ناو را به تصویر کشید. او در 10 روز پایانی سفر ناوشکن دنا به دور دنیا، آن را همراهی کرد. در این چند روز، ناوگروه ایرانی از عمان به سمت بندرعباس حرکت می‌کرد و با گذر از اقیانوس هند و خلیج فارس، ماموریت خود را به پایان رساند. این سفر به دور دنیا که با ناوشکن تمام ایرانی دنا و برای اولین بار رخ می‌داد سوژه ای برای مستندسازی شد. او همچنین فیلم مستند «فرمانده و دریا» را در خلال همین سفر ساخت و پرتره کاپیتان مغانی، فرمانده این ناوشکن را به تصویر کشید. 

در روزهای ابتدایی جنگ رمضان بود که ناو دنا در یکی از ماموریت هایش مورد اصابت ارتش متجاوز آمریکایی صهیونیستی قرار گرفت و تمام خدمه آن به شهادت رسیدند. این خبر موجی از غم و ناراحتی را در بین ایرانیان به همراه داشت. دهنوی در گفت وگویی درباره ساخت مستند از ناو دنا و خاطراتش از آن سخت گفت. همچنین تجربه فیلمسازی در جنگ رمضان را نیز بیان کرد. 

او درباره ساخت فیلم مستند از «ناو دنا» گفت: من در عملیات 360 ناوگروه 86 به عنوان مستندساز حضور داشتم و حدود 12 روز با افراد حاضر در این ناو همراه شدم و زندگی آنان را به تصویر کشیدم. در اواسط جنگ اخیر بود که متوجه شدم ناو دنا مورد اصابت قرار گرفته است. حدس میزدم که این ناو در جنگ دریایی مورد لطمه قرار بگیرد اما باور نمی کردم چنین اتفاق دردناکی برایشان رخ بدهد. من نزدیک به 12 روز همراه با یکی از عملیات های این ناو همراهشان شدم و سعی کردم گوشه ای از زندگی آنان را به تصویر بکشم.

وی ادامه داد: باید اشاره کنم افرادی که در آن ناو سوار بودند و عملیات می کردند، بسیار عجیب و غریب بودند. فکر می کنم میانگین سنی آنها حدود 25 سال بود، اما همگی از نخبه های دانشگاه نوشهر بودند. این دانشگاه، بعد از انقلاب تاسیس شده و به صورت اختصاصی به آموزش نیروی دریایی می پردازد. باید اشاره کنم که زندگی در ناو بسیار سخت است و خیلی از اتفاقاتی که به صورت روتین در زندگی عادی داریم، در ناو برقرار نیست. ضمن آنکه زندگی طولانی مدت در ناو به این سختی ها اضافه می کند. 

این فیلمساز مستند با اشاره به برخی قوانین نظامی بین المللی در دریا و نقض آن از سوی دشمن متجاوز در جنگ اخیر گفت: قوانین نظامی دریایی، پیچیده، اما ثابت است و همه کشورها باید آن را رعایت کنند. یکی از قوانین جدی این است که اگر ناوی مورد اصابت قرار می گیرد، از حرکت باز می ماند و هیچ خطر دیگری ندارد. بنابراین، هر کشتی یا ناو دیگری که در اطراف آن ناو اصابت دیده قرار دارد، موظف است که خدمه آن را نجات بدهد. با این حال، در جنگ اخیر نه تنها این قوانین بین المللی دریایی رعایت نشد، بلکه به شیوه ناجوانمردانه ای، خدمه ناو مورد اصابت مجدد قرار گرفته و همین اتفاق، دلیل شهادت آنان می شود.

دهنوی جزئیات بیشتری از هدف قرار گرفتن ناو دنا را تشریح کرد و گفت: ماجرا از این قرار است که زیردریایی اتمیِ آمریکایی به ناو نزدیک شده و با اولین اژدر، ناو را مورد هدف قرار می دهد. همین موضوع باعث می شود که بخش قابل توجهی از ناو آسیب دیده و در آستانه غرق شدن قرار بگیرد. طبق قوانین، خدمه باید خود را به سینه یا پاشنه آسیب ندیده از ناو برسانند تا با قایق اندازی، خود را نجات بدهند. آنها هم به سمت پاشنه ایمن ناو می روند، اما متاسفانه به صورتی کاملا ناجوانمردانه، در حالی که ناو توان عملیات نظامی نداشته است، اژدر دوم به خدمه زده می شود و آنها به شهادت می رسند. دقت داشته باشید که براساس قوانین، دشمن متجاوز، اجازه تلفات انسانی از ناو نداشته و باید خدمه را نجات می داد، اما مجدد بخش سالم ناو را مورد هدف قرار می دهد تا آنها جانشان را از دست بدهند. متاسفانه باید بگویم از 104 شهید این ناو، تعداد قابل توجهی از آنان بر اثر انفجار دوم به شهادت رسیدند. 

وی با تاکید بر اینکه ناو دنا در زمان اصابت ماموریت نظامی نداشته است، گفت: جالب است بدانید که این ناو، فقط ماموریت اعزام دانشجویی داشته و قبل از جنگ در بهمن ماه 1404 عملیات خود را آغاز می کند. در میانه راه، هند از آنان درخواست می کند تا به یک رزمایش بپیوندند. بنابراین دشمن می دانسته چه چیزی را می زند و حتی قوانین بین المللی دریایی را هم رعایت نمی کند. بعد از آن اتفاق تلخ، پیامی به فرمانده ناو دنیا، کاپیتان مغانی ارسال کردم و از ایشان پرسیدم: «آیا سالم هستید؟» پاسخ داد: «بچه هایمان شهید شدند. دنا، متفاوت متولد شد و متفاوت رفت. دنا حماسه آفرید» دقت داشته باشید که دنا، اولین ناو ایرانی بود که توانست دور دنیا را برود و به مکان های ویژه ای سفر کند. ضمن آنکه این ناو کاملا ایرانی و بومی بوده است. 

دهنوی که در جنگ اخیر نیز مجموعه مستندهایی را ساخته است، درباره تولید اخیر خود با عنوان مجموعه مستند «داستان راش»، گفت: جنگ 12 روزه تجربه ای برای ما بود و بسیاری از گلایه هایی که آن زمان درخصوص عدم همکاری با مستندسازان داشتیم، موثر واقع شد و به نظرم در جنگ اخیر، اعتماد نهادها به مستندسازان بیشتر شد. خوشبختانه قبل از وقوع جنگ، اقداماتی رخ داد که ما را یاری کرد تا در زمان جنگ بهتر کار کنیم. معتقدم جنگ 12 روزه و جنگ اخیر یک تفاوت اصلی داشت و آنهم نوع موشک ها بود. در جنگ 12 روزه، اکثر اصابت ها با پهپاد نقطه زن بود و به همین دلیل خسارت به مناطق مسکونی کمتر بود اما در جنگ اخیر، جنگنده ها فعالیت دارند و خسارت ها به مردم و مناطق مسکونی بسیار بیشتر شده است. همین اتفاق می تواند دستمایه ای برای اثبات جنایتکار بودن دشمن شود. آنهم دشمنی که مردم غیرنظامی و منطقه مسکونی می زند.

وی ادامه داد: خیلی از مردم باور نداشتند که دشمن اسرائیلی آمریکایی منطقه مسکونی را نیز می زند و همین گزاره تبدیل به دغدغه ای برایم شد تا پشت پرده دشمن و آن روی چهره او را نشان بدهیم. مستندهایی که ما در مجموعه «داستان راش» می سازیم، به گونه ای است که مخاطب متوجه می شود کمترین دخل و تصرف در آن صورت گرفته و روایت، کاملا عینی و مستند است. در حقیقت با یک فیلم خام و راش گونه مواجهیم که هیچ ادیتی ندارد.

او جزئیات بیشتری از ساخت مجموعه مستند داستان راش را بیان کرد و گفت: تیم 2-3 نفره ما بیشتر بر مناطق انفجار متمرکز است و سعی می کنیم در کمترین زمان ممکن خودمان را به منطقه انفجار برسانیم. معتقدیم که محل انفجار داستان ویژه ای دارد که باید روایت شود. به نظرم هر فریم عکس یا راش فیلم، قصه های زیادی دارد و هر کدام می توانند پرده جدیدی را به روی مخاطب باز کنند. بهتر است بگویم هر کسی که می خواهد مرز میان حق و باطل را تشخیص بدهد، خوب است که نگاهی به این تصاویر داشته باشد، چرا که همه چیز واقعی و عینی و گویای همه چیز است. باید تاکید کنم که ما ماجراجو نیستیم و حضور در محل انفجار نیز برای ما خوشایند نیست، اما معتقدم هر کس وظیفه ای دارد و باید آن را انجام بدهد. 

او خاطره ای از حضورش در مناطق آسیب دیده را تعریف کرد و گفت: همین چند روز پیش بود که اداره برق میدان شهدا را زدند. بلافاصله به آنجا رفتیم و تصاویر بسیار تلخی را ثبت و ضبط کردیم. لباس هایم بسیار خاکی شده بود و برای انجام کاری به اداره پست رفتم. خانمی از من پرسید که چرا خاکی هستم و به او توضیح دادم که کجا بودم و چه میکردم. ناگهان از من سوال پرسید: «آیا از ما هم کسی را زدند؟!» خیلی تعجب کردم و با خودم گفتم آن کارمندی که آنجا بوده یا سربازی که در آنجا به شهادت رسیده هم از ماست. مگر فرقی دارد؟ نباید فراموش کنیم که دشمن به «ایران» حمله کرده است، نه به من، تو یا او. همه ما در یک کشتی هستیم. 

انتهای پیام/